• Kwaliteit

De rol van externe toezichthouders bij de beoordeling van kwaliteit

stamp-3445413_1280.jpg

Naast de interne inspecties voeren externe instanties ook inspecties uit. De bekendste is wellicht de Autoriteit Financiële Markten (AFM), maar er zijn er meer.

Zo voeren de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), de Auditdienst Rijk (ADR) en de Inspectie van het Onderwijs, maar ook buitenlandse toezichthouders zoals de Amerikaanse Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB), regelmatig beoordelingen van controle- en overige opdrachten uit om de kwaliteit ervan te beoordelen.

Hoewel kwaliteit meer omvat dan alleen het voldoen aan controlestandaarden zijn de uitkomsten van de externe dossierinspecties wel het meest zichtbare moment om iets over kwaliteit vast te stellen. Deze uitkomsten leiden al langere tijd tot publiek debat, omdat hieruit blijkt dat de sector nog stappen kan zetten.

Het percentage als toereikend beoordeelde controles verschilt sterk per instantie. Zo scoren accountantsorganisaties soms minder goed bij inspecties van de AFM of PCAOB dan bij bijvoorbeeld de ADR. De oorzaken hiervan zijn divers. Dit kan liggen aan verschillen in het type opdracht, maar ook aan verschillen in de focus bij de externe inspectie. Wordt er bijvoorbeeld alleen gekeken naar de risicogebieden of naar de hele controle?

In twee interviews vertellen externe inspecteurs hoe zij gezamenlijk met accountants komen tot een hogere kwaliteit van de controles.

Externe inspecties oob-accountantsorganisaties

Big four

Controles boekjaren: 2014 2015 2016 (5) 2017 (5)
  Totaal Toereikend Totaal Toereikend Totaal Toereikend Totaal Toereikend
AFM 16 4 16 9        
PCAOB 7 4 5 4        
ADR (1) 25 25 28 28 32 32 12 12
Inspectie van het Onderwijs (2) 39 38 28 26 26 26 10 10
NZa 12 12 6 6 4 4    
Overig 7 7 2 2 10 9 3 3
NBA (3) 28 28         25 25
NOREA (4) 2 2     6 6 10 10

Next five *

Controles boekjaren: 2014 2015 2016 (5) 2017 (5)
  Totaal Toereikend Totaal Toereikend Totaal Toereikend Totaal Toereikend
AFM 6 1 1 1 2 1  1 1
PCAOB         1 1    
ADR (1) 3 3 12 10 15 12 5 4
Inspectie van het Onderwijs (2)     2 2 4 3 4 4
NZa                
Overig         1 1    
NBA (3)             17 17
NOREA (4)         10 10    

Toelichting

De weergegeven informatie is op basis van uitvraag bij de oob-accountantsorganisaties.

* De gegevens van een van de kantoren waren nog niet beschikbaar.

(1) Jaarrekeningcontrole, WNT en/of SISA
(2) Bekostigingscontrole en/of jaarrekeningcontrole
(3) Niet-wettelijke controle
(4) ISAE 3000 / 3402
(5) Voor de controles over boekjaar 2016 en 2017 zijn nog niet alle definitieve inspectieresultaten bekend.