Project actualiseren NBA-fraudehandreikingen 1137, 1150, 1153 en 1154

Doelstelling

De herziene Nederlandse controlestandaard 240 zal ingaan voor verslagjaren die starten op 15 december 2026. De aangepaste Nederlandse Standaard 240 volgt grotendeels de internationale Standaard 240. De herziene Standaard 240 is veel uitgebreider dan de huidige Standaard 240. De nieuwe Standaard bevat veel verduidelijkingen en toegevoegde uitwerkingen met voorbeelden in de A-paragrafen. Dat betekent dat interpretaties in de bestaande NBA-handreikingen nu ook in de Standaard zelf al beter zijn uitgewerkt. Dit kan betekenen dat onderdelen van de verschillende handreikingen ingekort en/of verduidelijkt kunnen worden met verwijzingen naar de desbetreffende paragrafen en uitwerkingen in de Standaard.

In de herziene Standaard 240 is de rapportering over fraude in de controleverklaring in de vorm van kernpunten van de controle (KAM) uitgewerkt, waarbij de KAM-systematiek ook gaat gelden voor de reguliere vergunninghouders. Deze nieuwe wijze van rapportering onder Standaard 240 heeft gevolgen voor NBA-handreiking 1150, die hierop aangepast moet worden. De veranderingen die we in handreiking 1150 specifiek zullen toelichten, zien onder andere op de most significant matters en de filtering van hetgeen in de controleverklaring moet worden opgenomen over onderkende frauderisico’s, vermoedens van fraude en tekortkomingen in de interne beheersing die verband houden met fraude. In handreiking 1150 zal onderscheid worden gemaakt tussen rapportering bij oob’s (KAM’s) en niet-oob’s (paragraaf fraudeaangelegenheden).

In de herziene Standaard 240 is in de A-paragrafen de inzet van forensische expertise (FE) uitgewerkt en toegelicht met voorbeelden. FE is benoemd als onderdeel van het kwaliteitssysteem van de accountantsorganisatie. Er is geen verplichting opgenomen tot het inschakelen van FE bij controles. Wel zijn uitwerkingen opgenomen waarin wordt toegelicht hoe de accountant de inzet van FE bij de controle kan overwegen in de planningsfase, bij de uitvoering van de frauderisicoanalyse en bij de opvolging van aanwijzingen en/of vermoedens van fraude. We gaan na of en hoe we dit kunnen verduidelijken in NBA-handreikingen 1137 en 1153. Hierbij besteden we aandacht aan de proportionaliteit, omdat niet iedere accountantsorganisatie beschikt over FE, maar bijvoorbeeld wel fraude-expertise in huis heeft of inhuurt. Hierbij betrekken we ook de NBA-beleidsvisie fraude-expertise uit 2023.

Uit AFM-onderzoeken tot en met 2025 zijn bevindingen en aanbevelingen naar voren gekomen die mogelijk ook nog aanleiding geven tot verduidelijking van onderwerpen in de fraudehandreikingen.

Planning

De planning is dit najaar de fraudehandreikingen aan te passen en voor het einde van 2026 aan te bieden ter consultatie.  De aangepaste handreikingen zullen naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 definitief worden.