Afbeelding van accountant tijdens een adviesgesprek

Verschillende typen accountants

Accountants werken in verschillende rollen. Afhankelijk van je situatie kom je in contact met:

  • Openbaar accountant: werkt voor of heeft een accountantspraktijk en voert opdrachten uit voor externe partijen.
  • Intern accountant: werkt op de interne accountantsafdeling van een (grote) organisatie.
  • Overheidsaccountant: werkt op de interne accountantsafdeling van een overheidsorganisatie zoals een ministerie, gemeente of de Belastingdienst.
  • Accountant in business: is niet verbonden aan een accountantspraktijk of interne afdeling, maar werkt bijvoorbeeld in een bedrijf als financieel manager of controller.

AA of RA: wat is het verschil?

In Nederland bestaan twee wettelijk beschermde accountantstitels: Accountant-Administratieconsulent (AA) en Registeraccountant (RA). Alleen wie ingeschreven is in het openbare register van de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) mag deze titels gebruiken.

AA-accountant

Een AA-accountant richt zich vooral op het opstellen en beoordelen van jaarrekeningen, het opzetten van administraties en het geven van advies. Denk hierbij aan belastingzaken, ondernemingsplannen of aandelenoverdracht. De AA-accountant staat in nauw contact met de ondernemer en ondersteunt bij contact met de bank, Belastingdienst of subsidieverstrekkers.

RA-accountant 

Een RA-accountant is gespecialiseerd in het controleren van jaarrekeningen en financiële overzichten. Bij zowel mkb-organisaties als grote en beursgenoteerde organisaties. In deze rol opereert de RA-accountant op afstand van de organisatie.

In de praktijk is deze scheiding minder scherp. Sommige AA’s voeren controles uit bij middelgrote en grote ondernemingen en veel RA’s zijn actief in het mkb, ook buiten de controlepraktijk. Toch blijven er verschillen in bevoegdheden: voor sommige controleopdrachten is een aanvullende bevoegdheid nodig, die alleen gecertificeerde accountants hebben.

Welke accountant is bevoegd voor welke opdracht?

In onderstaand overzicht zie je welke type accountant bevoegd is voor welke opdrachten. Dit hangt af van hun titel (RA of AA), of zij certificeringsbevoegd zijn en of zij werkzaam zijn bij een accountantspraktijk met een Wta-vergunning.

De accountant maakt altijd een afweging op basis van de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA) en de beroepsreglementering of er voldoende vaktechnische kennis, tijd en capaciteit is om de opdracht uit te kunnen voeren volgens de wet- en regelgeving en het kwaliteitsmanagement- of kwaliteitsbeheersingssysteem van de accountantspraktijk.

Type accountant en waar werkzaam →

Opdracht ↓

Alle accountants

Ongeacht waar zij werkzaam zijn

RA of AA

geen Wta-vergunning

RA of AA met certificerings-bevoegdheid

met Wta vergunning

Wettelijke controle-opdracht*

 

 

V

Vrijwillige controle-opdracht

 

V

V

Beoordelingsopdracht

 

V

V

Samenstellingsopdracht

 

V

V

Assurancerapport

 

V

V

Rapport inzake overeengekomen specifieke werkzaamheden

 

V

V

Andere rapportages van accountants

V

V

V

*) Wettelijke controles bij een Organisatie van Openbaar Belang (OOB) mogen alleen worden uitgevoerd door een RA die werkzaam is bij een acccountantsorganisatie met een OOB-vergunning. 

 

Welke accountantsdienst past bij mijn situatie?

Hoe is kwaliteit geborgd?

Accountants staan onder toezicht en werken binnen een wettelijk kader. De beroepsgroep kent de volgende waarborgen:

  1. Grondige opleiding en praktijkervaring
    Elke accountant volgt een intensief opleidingstraject op post-bachelor- of post-masterniveau, met daarnaast een meerjarige praktijkopleiding.  
  2. Verplichte bijscholing
    Via verplichte permanente educatie blijft de accountant vaktechnisch up-to-date. De beroepsorganisatie (NBA) controleert hierop.
  3. Gedrags- en beroepsregels
    Accountants moeten handelen volgens vijf fundamentele beginselen: professionaliteit, integriteit, objectiviteit, vakbekwaamheid & zorgvuldigheid en vertrouwelijkheid. Deze beginselen zijn vastgelegd in de VGBA. Alle accountants hebben de beroepseed afgelegd waarin ze beloven te zullen handelen volgens de gedrags- en beroepsregels.  
  4. Onafhankelijkheid (indien vereist)
    Bij specifieke opdrachten, zoals bijvoorbeeld wettelijke controles, moet de accountant onafhankelijk zijn van de organisatie die wordt gecontroleerd. Dit voorkomt belangenverstrengeling.
  5. Toezicht en toetsing
    Zowel de NBA als de Autoriteit Financiële Markten (AFM) zien toe op de kwaliteit van accountantspraktijken. Periodiek worden dossiers en werkwijzen getoetst aan de geldende kwaliteitseisen die gelden voor accountantspraktijken.
  6. Verantwoordelijkheid en meldplicht
    Accountants handelen in het algemeen belang bij het uitvoeren van hun werkzaamheden en ondernemen altijd actie bij een vermoeden van misbruik, oneigenlijk gebruik en/of fraude.
  7. Tuchtrecht en klachtenregeling
    Een accountant moet werken volgens de gedrags- en beroepsregels. Als deze regels worden geschonden, kan een klacht worden ingediend bij het kantoor of de NBA. Ernstige zaken worden behandeld door de tuchtrechter: de Accountantskamer.
  8. Openbaar register
    Iedereen kan controleren of een accountant is ingeschreven, en welke titel en bevoegdheden de accountant heeft.
  9. Beroepsorganisatie (NBA)
    Accountants zijn aangesloten bij de NBA. Deze wettelijk ingestelde beroepsorganisatie bevordert de kwaliteit van het beroep en biedt vaktechnische ondersteuning aan haar leden.