'Je eigen kijk op de werkelijkheid is niet per se de waarheid´

Waaraan herken je een dilemma?

“Als je onderbuikgevoel zegt: hier klopt iets niet. Je proeft bijvoorbeeld dat er angst of wantrouwen is in de organisatie, maar je ziet niets terug in de data. De vraag, en daarmee het dilemma, is hoe groot je het maakt. Als je vragen gaat stellen over de stijl van leidinggeven, trek je de cultuur van een organisatie in twijfel. Mensen worden onrustig. Cultuur en gedrag onderzoeken hoort bij je werk als auditor, maar dat is niet altijd zo vanzelfsprekend geweest. Twintig jaar geleden keken we vooral naar data. Het is een veilige keuze om niet verder te kijken dan de objectieve feiten, maar dan ga je voorbij aan cultuur en gedrag.”

Wat zijn dilemma’s waar je als internal auditor mee te maken hebt?

“Mijn eigen rechtvaardigheidsgevoel staat soms mijn objectiviteit in de weg. Zorgverzekeraars hebben grotere reserves dan ggz-instellingen. Tegelijkertijd is er soms een discussie met verzekeraars over de financiële verantwoording. Medewerkers hebben zorg verleend. Het geld is goed besteed, maar de vastlegging voldoet niet aan de regels, vindt de zorgverzekeraar. Als mijn oordeel wordt gevraagd, ligt mijn sympathie bij de zorgverlener, terwijl dat eigenlijk geen rol mag spelen. Die bias die je als auditor hebt, moeten we als beroepsgroep erkennen. We zouden er veel meer met elkaar over moeten praten. Een ander dilemma ontstaat doordat je als internal auditor geen onderdeel vormt van een team. Je hebt, omdat je maar alleen bent, een sterke behoefte om een band met je collega’s te vormen. Tegelijkertijd heb je een onafhankelijke en onderzoekende rol. Ik heb in mijn werk ervaren dat als mensen een klik met je hebben, ze je in vertrouwen nemen. Dat is fijn totdat je iets hoort wat niet door de beugel kan.”

Ga je nu anders met dilemma’s om dan aan het begin van je carrière?

“Zeker. Toen ik op mijn 21e begon bij PwC, durfde ik het niet te zeggen als ik iets niet wist. Ik kwam als junior bij een klant die mij onzininformatie gaf, maar vroeg niet door. Dat was een belangrijke les. Hoe kun je cijfers valideren als je ze niet begrijpt? Wat je door de jaren heen leert, is dat je eigen kijk op de werkelijkheid niet per se de waarheid is. Het is daarom belangrijk om je eigen oordeel te toetsen aan dat van anderen. In een groot accountantskantoor is dat vanzelfsprekend, maar als internal auditor mis je dat klankbord. De samenstelling van een zorgorganisatie is ook heel anders. Een accountantsorganisatie heeft een vrij homogene cultuur met veel jonge, hoogopgeleide mensen. De cultuur binnen een zorginstelling heeft veel meer tegenstellingen. Dat varieert van blauwe professionals tot praktijkmensen met weinig interesse in procedures. Gelukkig heb ik veel accountants in mijn netwerk. Mijn vriend is RA. We delen dezelfde beroepscode. Dat helpt.”

“Sinds ik dit werk doe, ben ik er ook achter gekomen dat externe accountants veel minder weten dan ze denken. Ze hebben de neiging om hun kennis te overschatten, maar in de praktijk wordt niet alles gedeeld met de externe accountant. Dat is wel een eyeopener.”