
Videoreeks 'Van dilemma naar dialoog'
Durf te zeggen
Vragen stellen, twijfels delen, feedback geven en elkaar kritisch bevragen zijn belangrijk om goed samen te werken. Maar je uitspreken is niet altijd makkelijk, zeker wanneer druk, hiërarchie of verschillende belangen een rol spelen. Psychologische veiligheid speelt daarbij een belangrijke rol, maar hoe creëer je een omgeving waarin ieders mening telt?
In Durf te zeggen, onderdeel van de NBA-videoreeks Van dilemma naar dialoog, zie je herkenbare situaties waarin uitspreken en samenwerken onder druk komen te staan. Na iedere scène kijken de betrokken personages vanuit hun eigen perspectief terug op wat er gebeurde.
Wat zie jij gebeuren? Wat maakt spreken lastig? En wat zou jij doen?
Bekijk de verschillende video’s en gebruik de casussen om samen ervaringen uit te wisselen, verschillende perspectieven te bespreken en na te gaan in hoeverre bepaalde elementen van toepassing zijn op jullie organisatie en meer nog wat er aan te doen. De reflectievragen onder elke video helpen je erbij.
Video: 'Als niemand iets zegt'
Kern van de casus
Tijdens een drukke controle reageert een manager publiekelijk en persoonlijk op een fout van een medewerker. De toon is scherp, de correctie gebeurt waar anderen bij zijn en de sfeer in het team wordt zichtbaar onveilig. Een jonge assistent ziet het gebeuren, voelt dat dit niet klopt, maar twijfelt of ze iets moet zeggen. Ze weet ook dat de manager onder grote druk staat en dat er mee projecten niet lekker lopen.
Wil je een dialoog voeren over:
- je uitspreken als iets niet goed voelt
- feedback en correctie onder druk
- de rol van omstanders
- het verschil tussen sturen op kwaliteit en gedrag

Bekijk de video en ga daarna met elkaar in gesprek. Gebruik de reflectievragen als startpunt of formuleer samen eigen vragen. Herken je de scène niet helemaal? Bespreek dan welke elementen wél van toepassing zijn op jullie organisatie. Kun je begrijpen hoe deze situatie ontstaat? Hoe verhouden regels, targets en procedures (de systeemwereld) zich tot wat mensen dagelijks ervaren en nodig hebben (de leefwereld)?
Reflectievragen
Video 'De verklaring is al afgegeven'
Kern van de casus
Een controleleider ontdekt dat een auditpartner een controleverklaring heeft afgegeven terwijl het dossier nog niet op orde was. Het gaat dus niet alleen om een ongemakkelijk gesprek met een partner, maar om een inhoudelijk kwaliteitsrisico: kan een verklaring worden afgegeven als de onderbouwing in het dossier nog niet op orde is?
Wil je een dialoog voeren over:
- inhoudelijke kwaliteit boven hiërarchie
- het aanspreken van een partner op een kwaliteitsrisico
- professioneel-kritisch handelen
- de vraag of kwaliteitsfeedback veilig kan worden gegeven

Bekijk de video en ga daarna met elkaar in gesprek. Gebruik de reflectievragen als startpunt of formuleer samen eigen vragen. Herken je de scène niet helemaal? Bespreek dan welke elementen wél van toepassing zijn op jullie organisatie. Kun je begrijpen hoe deze situatie ontstaat? Hoe verhouden regels, targets en procedures (de systeemwereld) zich tot wat mensen dagelijks ervaren en nodig hebben (de leefwereld)?
Reflectievragen
Video: 'Wat gebeurt er als je eerlijk bent?'
Kern van de casus
Een manager werkt samen met een senior manager die graag promotie wil maken. De samenwerking loopt moeizaam. Wanneer de jaarlijkse evaluatie eraan komt, ontstaat een dilemma. De manager wil eerlijk benoemen hoe de samenwerking is ervaren, ook omdat hij in het team heeft aangeven dit te doen. Tegelijkertijd komt de eigen talent review eraan. De senior manager heeft invloed op hoe de manager wordt gezien en beoordeeld.
Wil je een dialoog voeren over:
- eerlijk feedback geven als dat persoonlijk risico voelt
- speak-up richting iemand met invloed op je carrière
- de invloed van ambitie, beoordeling en promotie op eerlijke feedback

Bekijk de video en ga daarna met elkaar in gesprek. Gebruik de reflectievragen als startpunt of formuleer samen eigen vragen. Herken je de scène niet helemaal? Bespreek dan welke elementen wél van toepassing zijn op jullie organisatie. Kun je begrijpen hoe deze situatie ontstaat? Hoe verhouden regels, targets en procedures (de systeemwereld) zich tot wat mensen dagelijks ervaren en nodig hebben (de leefwereld)?
Reflectievragen
Video bij 'Woorden en daden'
Kern van de casus
Een young professional hoort tijdens een interne bijeenkomst dat het kantoor staat voor kwaliteit, openheid en professioneel-kritisch handelen. Er wordt gezegd dat medewerkers kritische vragen moeten stellen, twijfels mogen uitspreken en dilemma’s bespreekbaar moeten maken. Later die week zit dezelfde young professional bij een pre-audit. De young professional stelt een kritische vraag over de onderbouwing van de controle van de debiteuren.
De manager reageert kort: “Goed punt, maar daar hebben we nu eigenlijk geen tijd voor. We moeten door.” De vraag wordt niet echt besproken.
Wil je een dialoog voeren over:
- ruimte geven aan kritische vragen
- voorbeeldgedrag van leidinggevenden en ervaren collega’s
- het verschil tussen uitgesproken waarden en gedrag onder druk

Bekijk de video en ga daarna met elkaar in gesprek. Gebruik de reflectievragen als startpunt of formuleer samen eigen vragen. Herken je de scène niet helemaal? Bespreek dan welke elementen wél van toepassing zijn op jullie organisatie. Kun je begrijpen hoe deze situatie ontstaat? Hoe verhouden regels, targets en procedures (de systeemwereld) zich tot wat mensen dagelijks ervaren en nodig hebben (de leefwereld)?