Klimaat en CO2
Duurzaamheidsrisico's staan in 2026 hoog in de top tien van wereldwijde economische langetermijnrisico's volgens het World Economic Forum, waarbij extreem weer als gevolg van klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en ineenstorting van ecosystemen, en kritieke veranderingen aan de systemen die de aarde leefbaar houden met stip op 1, 2 en 3 staan. Verderop in de top tien komen we ook nog grondstoffentekorten en vervuiling tegen. In reactie daarop wil Europa middels de Green Deal dat Europa in 2050 een klimaatneutraal continent is. Onderdeel daarvan is dat de CO2-uitstoot in 2030 met minimaal 55% is verminderd, wat ook nationaal is verankerd in de Nederlandse Klimaatwet.
Continuïteit
Klimaatrisico's en kansen hebben ook een financiële dimensie en zijn daardoor van belang voor de continuïteit van een organisatie. De financiële gevolgen van de overstromingen in Limburg in de zomer van 2021 waren enorm, en dergelijke klimaatschade als gevolg van fysieke risico’s zullen organisaties steeds vaker moeten dragen.
Daarnaast hebben ook de transitierisico’s financiële gevolgen. Denk aan het meedingen bij aanbestedingen waarin klimaateisen worden gesteld, het verlies van omzet en marktaandeel omdat producten niet klimaatbestendig zijn, reputatieschade door een veranderende publieke opinie, omschakelingskosten als gevolg van nieuw beleid van de overheid, of investeren in productinnovatie waarmee nieuwe markten aan te boren zijn.
Moeilijk voorspelbaar
De ontwrichtende (disruptieve) gevolgen van klimaatverandering zijn moeilijk te voorspellen. Zeker is dat zij een enorm effect kunnen hebben op bedrijfsresultaten en -modellen.
De rol van de accountant
Veel organisaties willen graag bijdragen aan de oplossing van het klimaatvraagstuk om de wereld voor toekomstige generaties leefbaar te houden. Net als bij elke ingrijpende verandering vereist klimaatactie een duidelijke strategiebepaling en -uitvoering, een daarop aangepaste bedrijfsvoering (risicomanagement, interne beheersing) en betrouwbare stuurinformatie. Een accountant kan vanuit expertise op het gebied van administratieve organisatie, interne beheersing, verslaggeving en controle een rol van betekenis spelen in deze transitie.
Na de invoering van de CSRD zullen bepaalde grote ondernemingen in Nederland verplicht rapporteren over de uitstoot van broeikasgassen van de eigen activiteiten en die in de keten, en daarnaast over de klimaatrisico’s van hun bedrijfsmodel. Ook inzicht in de wijze waarop de onderneming wil voldoen aan het klimaatakkoord van Parijs, dus het eigen transitieplan, zullen onderdeel zijn van de rapportage en onderdeel zijn van de assurance die daarbij gegeven wordt.
Daarnaast is het steeds gebruikelijker dat bij aanbestedingen of financiering ook informatie gevraagd wordt over de emissies van de te leveren producten of diensten. Een mkb-accountant kan gevraagd worden om een emissierapport of een VSME-rapportage op te stellen of samen te stellen waarmee de organisatie de gevraagde informatie kan opleveren.
Verder lezen
De IFRS Foundation heeft ondersteunend materiaal opgesteld over de wijze waarop materiele gevolgen van klimaatverandering in de jaarrekening van organisaties verwerkt moeten worden volgens de IFRS Standaarden.
In het artikel van de IASB Board lid Nick Anderson staat tevens beschreven hoe klimaatgerelateerde risico’s onder IFRS verantwoord moeten worden.
IFAC heeft samengevat op welke manier klimaatverandering van invloed kan zijn op rapportage en controle van jaarrekeningen over boekjaar 2021, wat gehanteerd kan worden als hulpmiddel bij de verwerking van de gevolgen van klimaatverandering in een jaarrekening.