Toezicht op nieuwe leest

Eind 2022 start de Raad voor Toezicht met de gefaseerde invoering van het hernieuwde toezichtsproces, toezicht op nieuwe leest.

Een NBA onderzoek naar de effectiviteit van het toezicht en een visie document van Raad voor Toezicht hebben geleid tot aanbevelingen voor aanpassingen van het toezicht. Deze aanbevelingen zijn meegenomen in het uitwerken van het nieuwe toezichtsproces. In toezicht op nieuwe leest zal er vaker contact zijn tussen de getoetste en de toetser. Ook ligt er meer nadruk op het lerend vermogen en de essentie van de accountantswerkzaamheden.

NBA_RvT_Keybeelden_Hero_1600x500 webpagina.jpg
Schema toetsingsproces_Website_def 29 aug.jpg Schematische weergave van het nieuwe toetsingsproces
Oranje lijn

Wat gaat er veranderen?

Een deel van het huidige proces blijft bestaan, maar er wordt een aantal belangrijke aanpassingen gedaan.

  • Het ontwikkelingsgesprek

De raad handhaaft de toetsingscyclus van zes jaar: elke accountantspraktijk wordt ten minste eens in de zes jaar getoetst. Nieuw is het ontwikkelingsgesprek, dat plaatsvindt in het derde jaar van de cyclus.

Dit is een gesprek tussen de teamleider van de toetsing en de beleidsbepaler(s) van de accountantspraktijk. Tijdens dit gesprek zal onder meer aan de orde komen hoe de accountantspraktijk werkt aan het kwaliteitsniveau, welke cultuur wordt nagestreefd, welke ambitie de praktijk heeft en hoe de structuur van de praktijk eruit ziet.

Het doel van het ontwikkelingsgesprek is:
- meer kennis op te doen over (het kwaliteitsniveau van) de accountantspraktijk;
- vroegtijdig globaal inzicht te verkrijgen in de mate waarin de praktijk voldoet aan de eisen ten aanzien van het kwaliteitsstelsel;
- de praktijk de gelegenheid te bieden om de raad mee te nemen in de actuele ontwikkelingen van de praktijk. 

Het gesprek is gericht op kwaliteitsbevordering en het lerend vermogen van de praktijk. De teamleider zal zich meer coachend opstellen. De informatie die de accountantspraktijk meeneemt uit het ontwikkelingsgesprek, geeft de praktijk de kans om nog voor de toetsing kwaliteitsverbeteringen door te voeren als dat nodig is. Bovendien verneemt de raad ook graag van de praktijken wat er goed gaat en hoe zij dat hebben gerealiseerd.

De verwachting is dat het ontwikkelingsgesprek circa een halve dag in beslag zal nemen.

Begin 2023 worden enkele ontwikkelingsgesprekken gevoerd bij wijze van pilot. Accountantspraktijken die enthousiast zijn om hieraan mee te werken kunnen zich aanmelden via tnl@nba.nl.

  • De jaarlijkse monitoringvragenlijst wordt herzien, wat is er anders?

Met de uitkomsten van de herziene vragenlijst wordt niet alleen inzicht verkregen in de aard en de omvang van de praktijk, maar krijgt de raad ook een beeld over de kwaliteit van de praktijk. De vragenlijst past zich automatisch aan naar de aard en omvang van de praktijk. Met de nieuwe monitoringvragenlijst wordt aansluiting gezocht bij de verplichte jaarlijkse evaluatie die de praktijken al moeten uitvoeren op grond van de NVKS. Ook vormt de vragenlijst belangrijke input voor de teamleider voor het ontwikkelingsgesprek.

In de vragenlijst komt onder andere aan de orde:
- wat de uitkomst was van de laatste evaluatie en wat de accountantspraktijk daarmee gedaan heeft;
- welke kwaliteitsbevorderende maatregelen er worden gebruikt (zoals OKB, IKO, interne dossierreview en wat er met de uitkomsten is gedaan);
- de mate van betrokkenheid van de tekenend accountant bij de uitvoering van de NVKS opdrachten.

De informatie die wordt verkregen met de herziene vragenlijst stelt de raad in staat beter aan te sluiten op het lerend vermogen van de praktijk.

De herziene monitoringvragenlijst wordt eind 2022 verzonden aan alle accountantspraktijken.

  • Hertoetsing? Bij de toetsing op nieuwe leest volgt een hertoetsing op de onvoldoende onderdelen. 

Als uit de toetsing blijkt dat de kwaliteit van de accountantspraktijk op onderdelen nog niet voldoet, krijgt het de kans om te verbeteren. De praktijk gaat aan de slag met het maken van een verbeterplan. Dat is in het huidige proces al zo. In toezicht op nieuwe leest stelt de praktijk ook een oorzaakanalyse op. Met deze analyse verkrijgt de praktijk inzicht in de oorzaken van het nog niet voldoen van bepaalde onderdelen. Daarmee kan een adequaat verbeterplan worden opgesteld. Nadat het verbeterplan met oorzaakanalyse is goedgekeurd en de praktijk een bepaalde tijd heeft gehad de verbeteringen door te voeren, vindt een hertoetsing plaats. Bij toezicht op nieuwe leest is dit een hertoetsing alleen op de onvoldoende onderdelen. In de huidige systematiek is een hertoetsing altijd een toetsing op het geheel.

Wat levert het nieuwe toezichtsproces op?

Door het toezichtsproces op deze manier aan te passen is er meer contact tussen de praktijken en de toetsers/raad. Er wordt een beter beeld verkregen van de ontwikkeling van het kwaliteitsniveau. Daarmee kunnen de praktijken, als dat nodig is, al eerder in de toetsingscyclus aan de slag. Bovendien is er meer ruimte voor de praktijken om ontwikkelingen met de toetsers te bespreken. Er wordt nadrukkelijk een beroep gedaan op het lerend vermogen van de getoetste accountantspraktijken. Gedurende één toetsingscyclus wordt een vaste teamleider aangesteld. Ter ondersteuning zal er door de raad meer gebruik worden gemaakt van beschikbare data. Door middel van data-analyse kunnen trends, benchmarks en best practices worden gesignaleerd, die de raad weer kan teruggeven aan de accountantspraktijken.

Heeft u vragen? Dan kunt u contact met ons opnemen via tnl@nba.nl.

Oranje lijn

Planning

Onderstaande planning wordt uiteraard geactualiseerd als daar aanleiding toe is. Toezicht op nieuwe leest zal gefaseerd worden ingevoerd, waarbij de volgende planning wordt nagestreefd:

Wat

Wanneer

Uitsturen herziene monitoringvragenlijst Eind 2022
Toetsers nieuwe leest - werving Start najaar 2022
Toetsers nieuwe leest - opleiding Voorjaar 2023
Pilot en evaluatie Ontwikkelingsgesprek Begin 2023
Informatiesessies via zoom voor kantoren Voorjaar 2023
Voorleggen gewijzigde Verordening op de kwaliteitsbeoordelingen ALV juni 2023
Voorleggen gewijzigde Verordening op de kosten kwaliteitsbeoordelingen ALV juni 2023
Oranje lijn

Toetsers op nieuwe leest

De vernieuwde opzet van het toezicht is voor de raad aanleiding geweest om ook stil te staan bij de toekomstige rol van een toetser. Wat wordt er van een toetser verwacht? Welke verantwoordelijkheden komen erbij kijken? Welke vaardigheden worden er gevraagd? Dit is vastgelegd in de profielen van teamleider en mede-toetser.

Mocht u interesse hebben om de rol van teamleider of die van mede-toetser te vervullen, lees dan meer hierover op de pagina toetsers gezocht, lees onderstaande profielen, vul het aanmeldingsformulier in en stuur dit samen met uw cv naar rvt@nba.nl

Beschrijving profiel teamleider

Beschrijving profiel mede-toetser