Aanpassing PE-beleid per 1 januari 2026: stimuleren, steunen en sturen
PE is cruciaal en niet vrijblijvend voor het behouden van professionele kwaliteit. In het aangepaste PE-beleid ligt het accent op de eigen verantwoordelijkheid van accountants, professionele ondersteuning en voldoende waarborgen. Daarmee draagt de NBA bij aan het bevorderen van de vakbekwaamheid en bewaakt de NBA of aan de PE-verplichting is voldaan.
De NBA stimuleert en ondersteunt accountants op verschillende manieren bij hun ontwikkeling:
- Transparantie over portfoliobeoordeling
De NBA stelt heldere eisen aan het PE-portfolio en geeft inzicht in de wijze van beoordeling ervan, zodat leden weten hoe zij aan hun PE-verplichting kunnen voldoen. - Ontwikkelthema’s
De NBA stelt ontwikkelthema’s vast, die accountants helpen om invulling te geven aan hun PE-verplichting. Door PE-ontwikkelthema’s te benoemen geeft de NBA aan welke thema’s relevant zijn voor het beroep en ondersteunt ze leden door (suggesties voor) leerdoelen en mogelijke leeractiviteiten te geven. De accountant gaat aan de slag met de ontwikkelthema’s volgens het principe ‘pas toe of leg uit’. - Hulpmiddelen
De NBA biedt meer ondersteuning aan. De beoordelingsmatrix en een checklist waarmee je zelf kan zien of je aan de criteria voldoet, staan inmiddels online. Ook komt er een nieuwe PE-tool. Deze wordt in het eerste kwartaal opgeleverd. Daarnaast biedt de NBA ook dit jaar weer webinars aan waarin het beleid wordt toegelicht en je ook praktische handvatten krijgt.
- Ondersteuningsgesprekken
Ondersteuningsgesprekken zijn bedoeld voor accountants met een oordeel ‘voldoet niet’ voor hun PE-portfolio. De NBA biedt een gesprek aan dat gericht is op mogelijkheden voor verbetering van het portfolio.
De NBA bewaakt de naleving van de PE-verplichting. De belangrijkste waarborgen hiervoor zijn:
- Jaarlijkse beoordeling portfolio’s
De NBA beoordeelt portfolio’s steekproefsgewijs aan de hand van een beoordelingsmatrix met twee niveaus: ‘voldoet (met aandachtspunten)’ en ‘voldoet niet’. Bij een ‘voldoet niet’ beoordeling krijgt de accountant de gelegenheid het portfolio te verbeteren. - Steekproeven
Steekproefsgewijs worden portfolio’s opgevraagd en beoordeeld. In principe hebben alle leden een gelijke kans om geselecteerd te worden. Het NBA bestuur kan besluiten om over te gaan tot een risicogerichte steekproef als daar aanleiding toe is. - De verplichte onderwerpen en de kennistoets
De verplichte onderwerpen en de kennistoets zet de NBA in als daarvoor specifieke aanleidingen zijn. Bijvoorbeeld bevindingen uit AFM-rapportages of nieuwe ontwikkelingen in het beroep. Daarbij geldt dat de NBA eerst via andere instrumenten de benodigde kennis probeert te bevorderen. Als de kennistoets wordt ingezet, doet de NBA dit onder valide toetscondities. - Tuchtrecht als uiterste consequentie
Als een accountant, ondanks de mogelijkheid tot verbetering, niet voldoet aan de PE-verplichting, blijft een gang naar de tuchtrechter mogelijk.
Ontwikkelthema’s voor 2026-2028
De ontwikkelthema’s kennen drie inhoudelijke clusters: vaktechnische kennis en kunde, persoonlijk leiderschap en maatschappelijke ontwikkelingen. Binnen die clusters benoemt de NBA ontwikkelthema’s waarmee onderwerpen en / of ontwikkelingen met verwachte impact op het beroep extra worden belicht.
| Thema cluster (onbep. tijd) |
Maatschap-pelijke ontwikkeling |
Persoonlijke ontwikkeling en leiderschap | Vaktechnische kennis en kunde |
| Samenstel & Advies | AI | DNA van accountant | Risicoanalyse cliënt-acceptatie en -continuatie en rol poortwachter |
| Audit & Assurance | AI | DNA van accountant | Frauderisico's |
| Finance & Control | AI | DNA van accountant | Risicomanagement en risicobeleid |
| Strategie & Bestuur | AI | DNA van accountant | Risicomanagement en risicobeleid |
Ondersteuning bij het kiezen en invullen van ontwikkelthema’s
De NBA ondersteunt je bij het werken met de ontwikkelthema’s. Voor elk werkveld zijn de thema’s uitgewerkt in context, relevantie, bijbehorende competenties en mogelijke leerdoelen. Dit helpt je om de thema’s te vertalen naar je eigen praktijk.
Wil je weten wat de ontwikkelthema’s concreet betekenen voor jouw werkveld? Kijk dan op Ontwikkelthema's 2026-2028 voor een toelichting en praktische handvatten.
Contact
Heb je vragen of suggesties? Neem gerust contact op via: pe@nba.nl