Reactie NBA op CTA-rapport

De Commissie toekomst accountancysector (CTA) heeft een kritisch rapport uitgebracht met daarin een scherpe analyse van de sector. Onmiskenbaar komt het beeld naar voren, dat ondanks de grote inspanningen die sinds 2014 zijn gerealiseerd, de sector nog niet klaar is met het verbeteren van de kwaliteit van de wettelijke controle. De CTA geeft daarvoor waardevolle aanbevelingen. Wij onderschrijven de stelling dat het duurzaam verbeteren van het vertrouwen in de accountancysector en het vergroten van de aantrekkelijkheid van het beroep de komende jaren bij onze belangrijkste opgaven horen. 

Wij herkennen de conclusie van de CTA dat er geen juist en integraal beeld is van de kwaliteit van de wettelijke controles. De sector zal daarom systematischer data moeten verzamelen en publiceren. Dit zal bijdragen aan meer transparantie en vergelijkbaarheid. De verdere publicatie van audit quality indicators (AQI's) kunnen daaraan bijdragen. De Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) zal zich inspannen om deze met alle betrokkenen verder te ontwikkelen. Tegelijkertijd omvat controlekwaliteit meer dan alleen cijfers: elementen als de juiste cultuur en de goede professioneel-kritische instelling laten zich niet eenvoudig kwantificeren. Wij zien dat alle maatregelen van de afgelopen jaren leiden tot een meer formalistische aanpak en impact hebben op de werkdruk, zoals ook door de CTA wordt geconstateerd. Kwaliteit is meer dan ticking the box. Samen met een negatieve beeldvorming leidt dat tot een verminderde aantrekkelijkheid van het beroep.

Het verder terugdringen van het aantal onvoldoende dossiers is noodzakelijk. De NBA wil graag samen met kantoren en toezichthouders de komende periode meer inzicht krijgen in de aard en de diepere oorzaken van de geconstateerde tekortkomingen en daarover publiceren.

De kwaliteit van het werk van de controlerend accountant wordt mede bepaald door de kwaliteit van de verantwoordingsketen. Dit vereist een meer intensieve betrokkenheid van Raden van Commissarissen en aandeelhouders, ook bij niet-financiële informatie.

Wij pleiten voor een helder en transparant toezichtmodel waarin de beoordeling van kwaliteitsbeheersingssystemen centraal staat. Hoofddoel van toezicht is immers het verbeteren van kwaliteit. De CTA stelt voor om alle toezicht de jure en de facto bij de AFM onder te brengen maar sluit een rol voor NBA en SRA daarin niet uit. De NBA is uiteraard bereid om mee te werken aan een helder en efficiënt stelsel en gaat daarover graag met de toezichthouder in gesprek.

Innovatie is belangrijk voor onze sector. Daarom verwelkomen wij de gedachte van de CTA om te experimenteren. Bijvoorbeeld op het gebied van de benoeming van de accountant, maar ook op het gebied van fraude en discontinuïteit. Daarbij is maatschappelijke inbreng nodig, ook om wederzijdse behoeften en verwachtingen uit te spreken. De NBA stelt zich daarvoor open en is bereid om in haar bestuurlijke en regelgevende organen ruimte te creëren voor de inbreng van niet-accountants.

De NBA is tot slot voornemens om alle relevante partijen in een conferentie bij elkaar te brengen om de gewenste verbeteringen in de wettelijke controle te verdiepen.