Circulaire economie en financials

Sinds 2014 besteden we als NBA aandacht aan het onderwerp circulaire economie. De NBA hecht hier waarde aan omdat de transitie naar een circulaire economie gevolgen heeft voor het accountantsberoep en het financieel management van organisaties. Daarom komen we als beroepsorganisatie graag in contact met leden (en andere belangstellenden) die vanuit een financieel perspectief:

  • vragen hebben over circulaire economie
  • interesse hebben in circulaire economie
  • in de praktijk al bezig zijn of aan de slag willen met circulaire economie

Op deze site bieden we u overzichtelijke informatie over wat circulaire economie (CE) betekent, waarom het relevant is voor ons beroep, en wat belangrijke organisaties en kennisbronnen zijn op dit gebied. En: wat er binnen het accountantsvak reeds speelt aan ontwikkelingen.

A circular economy is one that is restorative and regenerative by design, and which aims to keep products, components and materials at their highest utility and value at all times, distinguishing between technical and biological cycles.
Ellen MacArthur Foundation, https://www.ellenmacarthurfoundation.org/

De bovenstaande citaat wordt vervolgd met:

‘As envisioned by the originators, a circular economy is a continuous positive development cycle that preserves and enhances natural capital, optimises resource yields, and minimises system risks by managing finite stocks and renewable flows. It works effectively at every scale.’ In 2012 bracht deze stichting samen met McKinsey het eerste rapport uit ‘Towards the Circular Economy’, gevolgd door vele publicaties en met inmiddels meer dan 100 members (CE100): uit Nederland o.a. Philips, DSM, ING, PGGM, Schiphol, Haarlemmermeer, BAM, Delta Development Group en TU Delft.

Dit illustreert het groeiend aantal organisaties (bedrijven, financiële instellingen, overheden, consultancy, universiteiten enz.) dat in Nederland actief is op het gebied van CE. Ook wordt er steeds meer hierover gepubliceerd zoals rapporten, onderzoeken, tools, modellen en cases.

Een overzicht van de actuele stand van zaken in zowel theorie als praktijk vindt u in dit artikel van december 2017: 'Investeren in de circulaire economie'.

Andere woorden om circulaire economie te omschrijven zouden kunnen zijn: CE is de volgende stap in het denken over duurzaamheid. Of: een belangrijke kans op een toekomstbestendig en houdbaar economisch systeem.

Accountants en de circulaire economie

In 2012 sprak Peter Bakker voor de Verenigde Naties de beroemde woorden “Accountants will save the world”, die hij tijdens de Accountantsdag in 2015 herhaalde. Accountants en financials zijn onmisbaar bij het ontwikkelen van een beter zicht op waarde en (duurzame) waardecreatie. Dit gebeurt onder andere door financiële en niet-financiële prestaties in optimale samenhang te meten, analyseren, rapporteren en controleren.

In 2014 sloot de NBA samen met nog dertien andere bedrijven (waaronder de big four) een zogenaamde Green Deal met de Rijksoverheid. Het doel van deze Green Deal is dat bedrijven de maatschappelijke impact van hun operaties en productieketens in kaart brengen en hierover rapporteren, bijvoorbeeld in hun jaarverslagen. Tevens is in 2016 de werkgroep ESG-Assurance (Economic, Social and Governance) opgericht die valt onder verantwoordelijkheid van de Sub-Commissie Assurance (SCA).

Mede daarom passen steeds meer bedrijven integrated thinking & integrated reporting toe en gebruiken zij benaderingen als True Value en True Price. Om onder andere de voordelen hiervan te verspreiden is het Integrated Reporting Business Network in Nederland opgezet dat wordt ondersteund door de NBA. Dit netwerk helpt bedrijven op weg naar integrated reporting door het mogelijk te maken om ervaringen te delen zodat deelnemers van elkaar kunnen leren. Dit nieuwe denken vindt ook zijn weg naar de opleiding van toekomstige accountants en financials. De NBA is hier nauw bij betrokken via de zogeheten Community of Practice in samenwerking met Het Groene Brein.

Vanuit de financiële wereld wordt steeds meer aandacht besteed aan dit onderwerp: in januari 2016 maakten de drie grootbanken zich gezamenlijk sterk voor een snelle transitie naar CE. In juni 2016 bracht de SER het advies uit ‘Werken aan een circulaire economie: geen tijd te verliezen’, in september gevolgd door het kabinet met het Rijksbrede programma Circulaire Economie: Nederland circulair in 2050.

De NBA wil door middel van artikelen, verwijzingen en in samenwerking met haar leden, helder maken wat circulaire economie betekent voor de accountancypraktijk en financiële functie. Sinds 2014 verschijnen interviews en artikelen in het 'Dossier circulaire economie'. Ook stond het thema centraal tijdens de Dag van De Financial (i.s.m. de VRC) in 2015. Het was voor het eerst dat een gezelschap van vijfhonderd financieel managers, cfo's en controllers in Nederland zich boog over dit onderwerp.

Aansluitend op dit congres is de NBA gestart met een projectgroep Circulaire Economie: we onderzoeken wat mogelijke hindernissen zijn binnen het accountantsvak in relatie tot CE en hoe het beroep kan bijdragen aan deze transitie. Een concrete uitkomst hiervan is in januari 2018 de whitepaper 'The Circular Phone' in samenwerking met o.a. Circle Economy en het Sustainable Finance Lab. Naar aanleiding hiervan publiceerde IFAC in februari 2018 het artikel 'Breakthrough in Financing Circular Business Models Shows Need for Accountants'.

Kennisdeelsessie circulaire economie

‘Circulaire economie is belangrijk voor de toekomst om als onderneming bestaansrecht te blijven behouden’

In de inmiddels derde Week van de Circulaire Economie organiseerde de NBA op 23 januari 2018 een kennisdeelsessie. De belangstelling was twee keer zo groot als in het voorgaande jaar. Wat voor gevolgen heeft de omschakeling van de lineaire naar een circulaire economie voor het beroep van accountant en financial?

Lucas Geusebroek, projectleider circulaire economie bij de NBA, gaf een overzicht van het regeringsbeleid en onderzoeken en rapporten van de afgelopen jaren.  Ook vermeldde hij dat in het voorjaar 2018 een advies van de SER uitkomt om financiële instrumenten beter in te richten op de circulaire economie.

Tijdens de sessie ging Anne-Huibrechtse-Truijens in op het onderzoek van Deloitte en de Universiteit van Utrecht, waaruit blijkt dat de organisatiecultuur op dit moment het grootste struikelblok is bij de omslag naar circulair denken en handelen.

Ook Jan van der Doelen onderstreept de urgentie van de circulaire economie,  vooral in de bouwsector die 35% van de Nederlandse afvalstroom oplevert.

Lees hieronder het uitgebreide verslag en download de presentaties.

Contactpersoon circulaire economie

Lucas Geusebroek Contactpersoon Circulaire Economie 020 301 0351