Decentralisaties Sociaal domein 2015

De decentralisaties in het sociale domein confronteren gemeenten en zorgaanbieders met ingrijpende wijzigingen in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdzorg en Participatiewetgeving (de zogeheten 3D's). Zorgaanbieders hebben te maken met individuele gemeenten of afzonderlijke gemeenteregio's, waarmee niet alleen afspraken over zorginkoop en bekostiging gemaakt moeten worden, maar ook over verantwoording en controle.

Initiatieven Project iZA

Het project informatievoorziening zorgaanbieders (project iZA) heeft voor 2015 een landelijk format ontwikkeld voor de financiƫle productieverantwoording Wmo en Jeugdwet, met een bijbehorend accountantsprotocol. COPRO heeft dit accountantsprotocol als uitvoerbaar beoordeeld.

Acties Werkgroep COPRO

De NBA Werkgroep Controleprotocollen (COPRO) kreeg regelmatig controleprotocollen voorgelegd op het gebied van Wmo en Jeugdhulp. COPRO heeft daarom uitsluitend voor 2015 een invulmodel gemaakt voor een protocol over de Wmo en Jeugdhulp. De basis hiervoor is de Schrijfwijzer Accountantsprotocollen. Daarnaast publiceerde COPRO best practices van Wmo en Jeugdhulp protocollen. Als best practice werden aangemerkt:

Standpunt COPRO voor 2015

COPRO wijst er op dat een uitvoerbaar protocol niet betekent dat de gemeente(regio) hiermee automatisch de rechtmatigheid van de bestedingen voor Wmo en Jeugdhulp heeft afgedekt. Dit is afhankelijk van de feitelijke situatie. Gemeenten zijn primair zelf verantwoordelijk voor de controle op de rechtmatige besteding. Zij moeten duidelijke afspraken maken met de gecontracteerde zorgaanbieders over informatieuitwisseling, verantwoording en controle.

Dit betekent niet automatisch dat een protocol of accountantscontrole noodzakelijk is.Dit is ook niet het geval bij een reguliere opdrachtgever-uitvoerder relatie. Daarom heeft het de voorkeur van COPRO dat gemeenten en zorgaanbieders zelf tot een eindafrekening proberen te komen, zonder inschakeling van een accountant.

Mocht er bij gemeenten toch behoefte bestaan aan accountantscontrole, dan adviseert COPRO om de landelijke verantwoording met bijbehorend protocol van IZA te hanteren. Indien gemeenten toch voor een eigen protocol kiezen dan zal dit in de praktijk alleen uitvoerbaar zijn als de informatieuitwisseling goed functioneert, de administratieve organisatie van de zorgaanbieder op orde is en de accountant voldoende capaciteit heeft om de opdracht te kunnen uitvoeren. Gezien de grote hoeveelheid te verwachten verklaringen, zal dit in 2016 een serieus probleem worden.

Eerdere acties NBA

De NBA heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) reeds in april 2014 per brief geadviseerd om te zorgen voor zoveel mogelijk uniformering. Duidelijke spelregels over verantwoording en controle dragen bij aan de borging van de financiƫle rechtmatigheid bij gemeenten. Concreet gaf de NBA zes adviezen:

  1. Zorg voor accountantsexpertise bij de Transitiebureaus WMO en Jeugdzorg.
  2. Ontwikkel een uniform verantwoordingsmodel voor zorgaanbieders.
  3. Ontwikkel een uniform kader met definities, begrippen en indicatoren.
  4. Leg deze uniforme modellen en normenkaders vast in een modelverordening.
  5. Adviseer samenwerkende gemeenten om uniforme afspraken te maken.
  6. Onderzoek alternatieve, eenvoudige vormen van verantwoording en controle.