Nieuw PE-model gefaseerd ingevoerd per 1 januari 2019

Een beroep dat maatschappelijk relevant wil blijven moet de goede dingen doen en de dingen goed doen, ofwel kwaliteit leveren. Dat geldt ook voor accountants. Vakbekwaamheid vormt daarom een van de pijlers waarop het accountantsberoep is gebouwd, met verplichte permanente educatie (PE) als belangrijke exponent. Educatie gericht op beroepsontwikkeling: het bijhouden en voortdurend ontwikkelen van kennis en vaardigheden opdat de samenleving op de accountant kan (blijven) vertrouwen.

De keuze van het bestuur voor een nieuw PE-model dat beroepsontwikkeling centraal stelt en gericht is op het leerresultaat is daarom een logische. Het afleggen van verantwoording over de verrichte beroepsontwikkeling zelf, zegt veel meer dan puur het meten van de geleverde inspanning ofwel het al dan niet halen van de 40-urennorm.

Niet meteen alle accountants over

Gezien de ingrijpende wijziging van het PE-model wordt deze gefaseerd ingevoerd. Een beperkte groep gaat per 1 januari 2019 over en het overgrote deel van de leden pas in 2020 of 2021. Dit biedt het bureau en de leden de mogelijkheid zich goed voor te bereiden op de overgang.

“Leren en groeien wordt leuker en makkelijker”

In het nieuwe PE-model krijgen accountants meer verantwoordelijkheid en keuzevrijheid in de vorm en inhoud van de PE-activiteiten. Kortom: hoe zij vorm willen geven aan hun beroepsontwikkeling. Dit betekent een grotere keuze in leervormen: minder klassikale opleidingen en meer mogelijkheden voor alternatieve leervormen als intervisie, learning on the job, coaching, e-learning en zelfstudie. Activiteiten die nodig zijn om de eigen werkzaamheden nu en in de toekomst te kunnen uitvoeren en om maatschappelijk relevant te blijven.

De enige verplichting is dat accountants dit vastleggen in een dossier (PE-Portfolio) en daarin ook aangeven wat ze geleerd hebben.

Bestuursreactie consultatie NVPE 2019

Het bestuur heeft in de novembervergadering de nieuwe Nadere voorschriften permanente educatie 2019 (NVPE 2019) vastgesteld. Ten opzichte van de in september geconsulteerde versie heeft het bestuur enkele technische aanpassingen aangebracht. Totaal heeft de NBA 49 commentaren ontvangen op de consultatie. Het bestuur ziet hierin echter geen aanleiding om van de invoering af te zien dan wel deze uit te stellen.

Bestuursreactie

Van input naar output

Het nadenken over de toekomstbestendigheid van het PE-systeem kent een langere geschiedenis.  In 2015 is de NBA gestart met een onderzoek naar de toekomstbestendigheid van het huidige PE-systeem. Een onderzoek waarin naar voren kwam dat:

  • verhoging van de kwaliteit en resultaten van de PE-inspanningen noodzakelijk is;
  • de verantwoordelijkheid voor PE meer bij de individuele accountant moet worden gelegd, alleen PE-uren tellen voldoet niet meer; en
  • meer vrijheid in inhoud en vorm van de PE nodig is, met daarnaast meer verplichte onderwerpen en Kennistoetsing.

Het nieuwe PE-model is vervolgens getest in twee pilots, in 2016 en 2017.  De positieve ervaringen met de pilot, de nadelen van het huidige PE-systeem, het feit dat de outputgerichte systematiek naadloos aansluit op de initiële opleiding voor accountant én de internationale overstap naar dit systeem, hebben uiteindelijk geleid tot het bestuursbesluit om de nieuwe PE-systematiek per 1 januari 2019 gefaseerd in te voeren.

Over de PE-portfoilio

In de nieuwe PE-opzet zijn meer alternatieve leervormen toegestaan. Het leerresultaat staat hierbij voorop en de urennorm (40 PE-uren) is losgelaten. Accountants beoordelen zelf in hoeverre de leeractiviteit heeft bijgedragen aan het vooraf beschreven leerdoel en hierover rapporteren zij in hun PE-portfolio. Met de invoer van de nieuwe regeling vervalt op termijn ook de erkenning van PE-instellingen.

PE-portfoliomodel

Gefaseerde invoering

De nieuwe PE-regeling gaat in per 1 januari 2019, maar voor een groot deel van de leden geldt in 2019 nog de oude PE-regeling. Deze gefaseerde invoer biedt de NBA, de kantoren en bedrijven en instellingen de mogelijkheid zich goed voor te bereiden. De NBA ontwikkelt momenteel een digitaal formulier waarin leden hun PE-activiteiten kunnen bijhouden. Leden zijn niet verplicht dit formulier te gebruiken, zij kunnen desgewenst ook een formulier van hun werkgever gebruiken of anderszins hun PE-portfolio vastleggen.

Nieuwe leden gaan in principe direct over op het nieuwe PE-systeem. Zij kunnen echter een verzoek indienen om toch de oude PE-regeling te mogen gebruiken. Bijvoorbeeld wanneer hun directe collega’s werkzaam bij hetzelfde kantoor de overstap naar het nieuwe systeem nog niet hoeven te maken.

Toepassing NV PE
1 januari 2019
  • Accountants werkzaam bij advisory-tak (big four)
  • Belastingdienst
  • Deelnemende accountants / organisaties aan PE pilot
1 januari 2020
  • Accountants werkzaam bij accountantsorganisaties met oob-vergunning
  • (overige) interne en overheidsaccountants
1 januari 2021
  • Alle andere accountants (samenstellende accountants / niet-oob) en accountants in business

Bekijk ook

Waarborgen PE-kwaliteit in het nieuwe PE-model

Hoewel het huidige inputsysteem ook geen inzicht geeft in de kwaliteit van de gevolgde PE, geeft een outputgericht systeem zonder adequate monitoring ook geen waarborg voor kwaliteit.

Met het oog hierop zijn de volgende kwaliteitswaarborgen ingebouwd:

  • Compliance button:  Alle accountants verklaren jaarlijks met de ‘compliance button’ (vergelijkbaar met de verklaring omtrent de eed) dat zij een PE-portfolio hebben opgesteld en uitgevoerd.
  • Inhoudelijke beoordeling PE-portfolio op basis van deelwaarnemingen: Gebaseerd op risicoanalyse vraagt het bureau jaarlijks een aantal PE-plannen op. De beoordeling wordt uitgevoerd door het bureau, indien nodig met raadpleging van bepaalde leden en het ACB.
  • Monitoring opvolging PE-plannen door aangewezen derden: met accountantsorganisaties worden afspraken gemaakt over de monitoring van PE-plannen van bij hen aangesloten accountants.
  • Gang naar Accountantskamer: Wanneer accountants zijn aangesproken op de kwaliteit van het PE-plan en zij geen opvolging geven aan de daaruit volgende adviezen en aanwijzingen, kan het bestuur overwegen een klacht in te dienen bij de Accountantskamer.
  • Inzetten Kennistoets: Inzet van de Kennistoets kan op twee manieren: als middel om eventuele kennislacunes inzichtelijk te maken of als extra toets om een bepaalde ondergrens aan kennis te garanderen.
  • Verplicht onderwerp: Het NBA-bestuur zet zijn beleid ten aanzien van verplichte onderwerpen voort. Een koppeling met de uitkomsten van periodieke evaluaties (AFM, RvT, Kennistoets) ligt daarbij voor de hand. Accreditatie van opleidingen met betrekking tot verplichte PE-onderwerpen blijft gehandhaafd.
  • Ondersteuning leden door NBA; Vanuit het bureau worden leden ondersteund bij de overgang naar het nieuwe systeem (ondersteuning bij het invullen van de PE-portfolio). Bijvoorbeeld door: het uitwerken van de verschillende rol(len) die de accountant vervult en daarbij behorende kennisgebieden (ontwikkeling leerpaden en opleidingsprofielen). 

Nadere Voorschriften PE 2019

Hulp nodig? Bel 020 301 03 52

Bel de PE-Servicelijn reddinsgboei_groen.png