Nieuw PE-model 2019

De NBA stelt Permanente Educatie als een verplicht onderdeel en als een fundamenteel principe van professioneel handelen: het bijhouden en voortdurend ontwikkelen van kennis en vaardigheden opdat de samenleving op de accountant kan (blijven) vertrouwen. Als lid van de NBA wordt van je verwacht dat je je kennis en vaardigheden gedurende je hele carrière aantoonbaar behoudt en ontwikkelt. Voor het publiek en werkgevers biedt PE de geruststelling dat de accountant als individu en als beroepsgroep toegewijd is aan het naleven van kwaliteitsnormen gedurende de gehele carrière.

Werken en leren

In de huidige - toenemend complexe en technologische - samenleving gaan werken en leren hand in hand. Hoeveel jaar ervaring je ook hebt: je blijft altijd vragen houden over je vak. Vaktechnische vragen, vragen die te maken hebben met het verbeteren van je manier van werken, je contact met collega’s, klanten, kantoren of instanties of vragen die gaan over wet- en regelgeving, actualiteiten of technologische ontwikkelingen.  

Als accountant moet je dus proactief zijn en bereid om je kennis en vaardigheden continu te ontwikkelen. Dit maakt leren op de werkplek een zelfsturend proces: je ontwikkelt zelf persoonlijke kennis en bekwaamheden die passen bij jouw persoonlijk beroepssituatie, vragen en behoeftes.

Pilot Nieuw PE-model

In 2015 is de NBA gestart met een onderzoek naar de toekomstbestendigheid van het huidige PE-systeem. In 2016/2017 heeft de NBA een pilot gedraaid met een nieuw PE systeem: een systeem dat meet of bepaalde leerdoelen en competenties zijn ontwikkeld, in plaats van of er tijd aan is besteed. De deelnemers van de pilot hadden geen uren-norm, droegen zelf verantwoordelijkheid voor het eigen PE-programma en hadden vrijheid in de keuze van inhoud en leervorm.

Driekwart van de deelnemers van de pilot gaf aan anders te hebben gehandeld: men is enthousiast over de manier waarop het vooraf opstellen van het PE-plan heeft geleid tot een kritischere blik en een relevantere en bewustere persoonlijke ontwikkeling. Het vooraf nadenken over doelstellingen maakte dat de deelnemers van de pilot meer en actiever sturing gaven aan hun eigen professionele ontwikkeling.

De positieve ervaringen met de pilot, de nadelen van het huidige PE-systeem, het feit dat de outputgerichte systematiek naadloos aansluit op de initiële opleiding voor accountant én de internationale overstap naar dit systeem (Engeland en Schotland gingen ons voor) hebben uiteindelijk geleid tot het bestuursbesluit om het nieuwe PE-model per 1 januari 2019 gefaseerd in te voeren.

Nieuw PE-model: wat moet je doen?

Je hoeft - naast de verplicht gestelde onderwerpen - niet meer per se alleen cursussen te volgen om aan de PE-verplichting te voldoen. Leeractiviteiten moeten relevant zijn en in verhouding staan ​​tot jouw rol(len). Mensen leren bovendien op verschillende manieren en hebben verschillende behoeften: in het nieuwe PE-model krijg je daarom verantwoordelijkheid en keuzevrijheid in de vorm en inhoud van de PE-activiteiten.  

Kortom: je kiest zelf hoe jij vorm geeft aan je eigen beroepsontwikkeling. Dit betekent een grotere keuze in leervormen, zoals intervisie, learning on the job, coaching, e-learning en zelfstudie. Activiteiten die nodig zijn om de kwaliteit van jouw eigen werkzaamheden nu en in de toekomst te garanderen en om maatschappelijk relevant te blijven. De enige verplichting is dat je jouw leerdoelen en leeractiviteiten vastlegt in een dossier (PE-Portfolio) en daarin ook aangeeft hoe je hetgeen je geleerd hebt toepast in de beroepspraktijk. Je bevestigt dit te doen door elk jaar een PE-verklaring af te leggen. De NBA stelt een handleiding en een PE-tool beschikbaar om de leden te ondersteunen bij het vormgeven van het PE-portfolio.

 

Aanpassingen NVPE 2019

Het bestuur heeft in september 2019 ingestemd met enkele wijzigingen in de nieuwe Nadere voorschriften permanente educatie 2019 (NVPE 2019) ingestemd. Deze wijzigingen zijn bedoeld om de leden meer houvast te bieden bij het opstellen en bijhouden van het PE-portfolio.

Waarborgen PE-kwaliteit in het nieuwe PE-model

Een outputgericht systeem zonder adequate monitoring geeft geen waarborg voor kwaliteit. Met het oog hierop zijn de volgende kwaliteitswaarborgen ingebouwd:

  • Compliance button:  Alle accountants verklaren jaarlijks met de ‘compliance button’ (vergelijkbaar met de verklaring omtrent de eed) dat zij een PE-portfolio hebben opgesteld en uitgevoerd.
  • Inhoudelijke beoordeling PE-portfolio op basis van deelwaarnemingen: Gebaseerd op risicoanalyse vraagt het bureau jaarlijks een aantal PE-plannen op. De beoordeling wordt uitgevoerd door het bureau, indien nodig met raadpleging van leden en het ACB.
  • Monitoring opvolging PE-plannen door aangewezen derden: met accountantsorganisaties worden afspraken gemaakt over de monitoring van PE-plannen van bij hen aangesloten accountants.
  • Gang naar Accountantskamer: Wanneer accountants zijn aangesproken op de kwaliteit van het PE-plan en zij geen opvolging geven aan de daaruit volgende adviezen en aanwijzingen, kan het bestuur overwegen een klacht in te dienen bij de Accountantskamer.
  • Inzetten Kennistoets: Inzet van de Kennistoets kan op twee manieren: als middel om eventuele kennislacunes inzichtelijk te maken of als extra toets om een bepaalde ondergrens aan kennis te garanderen.
  • Verplicht onderwerp: Het NBA-bestuur zet zijn beleid ten aanzien van verplichte onderwerpen voort. Een koppeling met de uitkomsten van periodieke evaluaties (AFM, RvT, Kennistoets) ligt daarbij voor de hand. Accreditatie van opleidingen met betrekking tot verplichte PE-onderwerpen blijft gehandhaafd.
  • Ondersteuning leden door NBA; Vanuit het bureau worden leden ondersteund bij de overgang naar het nieuwe systeem (ondersteuning bij het invullen van de PE-portfolio). Bijvoorbeeld door: het uitwerken van de verschillende rol(len) die de accountant vervult en daarbij behorende kennisgebieden (ontwikkeling leerpaden en opleidingsprofielen).

Nadere voorschriften PE 2019