Pascal Witwassen.jpg

Nederland rekent op zijn accountants.

Fiscaal misbruik en het witwassen van geld vormen een enorm probleem. Voor Pascal en 17 miljoen andere Nederlanders.

De bedragen die in ons land omgaan in witwassen en fraude lopen in de miljarden. Naar schatting wordt voor 6,9 miljard euro uit binnenlands verkregen crimineel geld in Nederland witgewassen en voor 9,1 miljard euro uit de instroom uit andere landen. Fraude en drugshandel vormen veruit de belangrijkste oorzaken voor witwassen. De geschatte economische schade is ongeveer 2,5 procent van het bruto binnenlands product. Dat is een stevig aandeel. Met dit geld zou je bij wijze van spreken de problemen in de zorg kunnen oplossen.

Witwassen is een vorm van fraude. Fraude is vaak moeilijk zichtbaar. Dagelijks komen accountants weer voor nieuwe verrassingen te staan. Misbruik van subsidieregelingen, het overboeken van donaties naar eigen rekening, valse facturen voor niet geleverde diensten of dubieuze faillissementen: fraude kent vele gezichten.

Van een accountant wordt verwacht dat hij of zij de ‘rode vlaggen’ herkent. Soms is er een concrete aanleiding, soms niet meer dan een ‘niet pluis’-gevoel. Een kleine fraude kan duiden op een groter probleem, bijvoorbeeld een bedrijfscultuur waarin men het niet zo nauw neemt met de regels. Behalve beoordelen of een handelwijze juridisch klopt, is het ook belangrijk of iets moreel deugt. Dit vraagt behalve om ervaring ook om een professioneel-kritische houding. Een eigen moreel kompas, dat zorgvuldig is afgesteld.

Fraude nog beter in het vizier krijgen, dat is de uitdaging. De NBA is zeer actief in de strijd tegen fraude. Zo kwam de Werkgroep Focus op Fraude met een rapport, waarin de beroepsgroep wordt aangespoord kennis van frauderisico’s en ervaringen met fraude te delen.

In het Fraudeprotocol van december 2018 wordt aangegeven wat de rol van de accountant is ten aanzien van fraude, op basis van de thans geldende wet- en regelgeving. De richtsnoeren Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme) worden voortdurend aangescherpt door de NBA.

Het lerend vermogen van het accountantsberoep is een belangrijk thema voor de NBA. Zo hebben we de afgelopen jaren de nodige acties in gang gezet om de rol van de accountant bij de aanpak en bestrijding van fraude te versterken.

In 2017 waren er 1.155 meldingen van ongebruikelijke transacties. Een jaar later steeg dit aantal met bijna 63% naar 1.870 meldingen. Daarvan werden 306 transacties door accountants verdacht verklaard. Een mooi voorbeeld van de poortwachtersfunctie van accountants.

Dat doen we in het publiek belang, het belang van ons allemaal. Want Nederland rekent op zijn accountants.