Zombiebedrijven en de lage rente

Het aantal zombiebedrijven neemt toe. Dat zijn bedrijven die eigenlijk niet genoeg verdienen om de rentebetaling op hun schulden te voldoen. Doordat er coulant wordt omgegaan met voorwaarden en soms nieuwe leningen worden verstrekt, blijven deze bedrijven bestaan. Dat blijkt uit onderzoek van de Bank International Settlements (BIS), in de volksmond ook wel de centrale bank der centrale banken genoemd. 

Grote aantallen

De BIS heeft onderzoek verricht naar de levensvatbaarheid van beursgenoteerde bedrijven in 14 ontwikkelde economieën. De data van de BIS werpen licht op de financiële gezondheid van bedrijven in onder meer Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan, het VK en de Verenigde Staten. Daaruit bleek dat ongeveer 12 procent van de bedrijven als ‘zombiebedrijven’ bestempeld kan worden. In de jaren tachtig lag het aantal zombiebedrijven nog slechts op 2 procent.

85 procent niet levensvatbaar

Uit de ramingen blijkt dat de meeste bedrijven niet in staat zijn uit het dal te klimmen, 85 procent wordt op lange termijn niet levensvatbaar geacht. De lage rente en soms wankele posities van banken zijn belangrijke redenen dat deze bedrijven nog kunnen bestaan. De BIS zegt hierover: “Zwakke banken zijn geneigd om rotte leningen van zwakke bedrijven steeds te verlengen. Zo blijven de bedrijven in leven en ontvangen de banken iets van rentebetalingen. Op het moment dat bedrijven omvallen, moeten banken forse afschrijvingen doen op hun slechte leningen en dat doet nog veel meer pijn.”

Schade voor economie

Doordat zombiebedrijven concurreren met andere bedrijven om personeel, bedrijfsfinanciering en vastgoed, vertraagt deze situatie op lange termijn de economische groei. Macro-econoom en BNR economiecommentator Kees de Kort waarschuwt dat er een sneeuwbaleffect kan ontstaan: wanneer kunstmatig in leven gehouden bedrijven achter elkaar omvallen dan kan dit de hele economie meesleuren. De gekozen methodiek is ‘delay and pray’ en dat is geen oplossing voor de lange termijn.

Tijdens de Accountantsdag op 20 november gaan we onder meer met Klaas Knot (president van De Nederlandsche Bank) en Johan Geeroms (head of risk underwriting Euler Hermes) in gesprek over de economie, lage rente en risico’s.