Accountantsdag 1984: Accountant en Automatisering

Ook in 1984 draaide de Accountantsdag om technologische ontwikkelingen en wat deze zouden gaan betekenen voor (de werkgelegenheid van) accountants. De dag, met als thema ‘Accountant en Automatisering’, werd geopend met een toespraak door oud-NIVRA-voorzitter drs. Arent Jan Bosman R.A. en afgesloten met een paneldiscussie onder leiding van sterrenkundige en televisiepersoonlijkheid Chriet Titulaer.

Door Claudia van Zanten

Chriet_Titulaer_(1984).jpg CC BY-SA 3.0 NL Chriet Titulaer in 1984

Partnerprogramma’s

“Het aantal inschrijvingen voor deze dag heeft het getal 1.150 overschreden, nog afgezien van hen die aan de parallel lopende partnerprogramma’s deelnemen. Eén van de partnerprogramma’s voorziet in het bijwonen van een belangrijk deel van onze ochtendzitting. Veel dames maken van deze mogelijkheid gebruik en zijn thans aanwezig. Welkom!,” aldus Bosman tijdens zijn openingstoespraak.

Bosman spreekt over de reputatie van het accountantsberoep wereldwijd en de goede positie van Nederland, over de “handhaving van het verkregen peil van deskundigheid”, om vervolgens het onderwerp te introduceren “waarvoor u massaal bent opgekomen: Accountant en Automatisering”.

Geïntegreerd multifunctioneel digitaal netwerk

Daarna zijn de sprekers aan de beurt. Piet van Zeil, staatssecretaris van Economische Zaken, is de eerste. Hij is overigens niet lijfelijk aanwezig, maar laat zijn tekst uitspreken door H.G. van de Bend, directeur Handel, Bouw, Diensten en Toerisme van Economische Zaken). De toespraak gaat vooral over de economische en sociale gevolgen van een voortdurend toenemende automatisering. “De micro-elektronica gekoppeld aan de telecommunicatie zal in het kantoorgebeuren gaan doordringen; dit proces zal uiteindelijk ertoe leiden, dat zowel de interne relaties als de contacten tussen kantoor en buitenwereld via een geïntegreerd multifunctioneel digitaal netwerk zullen lopen. Hoewel dit grotendeels nog toekomstmuziek is, is ze in de verte al te horen.” Het zou nog zo’n twaalf jaar duren voordat het internet algemeen bekend werd bij het grote publiek.

Adviserende rol

“De industrie kan eveneens een belangrijke efficiency-verbetering bereiken. (…) Met name de zogenaamde flexibele automatisering met behulp van robots trekt daarbij veel aandacht,” aldus Van Zeil. Hij sluit zijn verhaal af met de vraag wat de ontwikkelingen op het gebied van de informatietechnologie nu voor de accountant betekenen. Volgens hem is er een adviserende rol weggelegd voor de accountant, specifiek over hard- en softwaretoepassingen.  “Vooral de manager in de kleine en middelgrote onderneming zal adviezen nodig hebben.”

Kantoor Volkswagen 1973.jpg Computerruimte kantoor Volkswagen, Wolfsburg, Duitsland, 1973
mainfraine-computer.jpg Mainframe computer

Computergebruik verandert drastisch

Prof. J.M. van Oorschot spreekt over het wijzigende karakter van computergebruik en hoe dit een management- en organisatieprobleem wordt. In het begin van het computertijdperk gebruikten bedrijven ‘mainfraines’; deze ‘mega-computers’ waren zo groot dat er een hele kamer of kelder binnen een bedrijfspand nodig was om er één te herbergen. Tussen 1975 en 1985 kwamen de eerste, kleine, personal computers op de markt; toen nog vaak micro- of homecomputers genoemd. Dit veranderde de manier van werken drastisch, met alle management- en organisatieproblemen van dien.

“Automatisering; een blijvende uitdaging voor accountants”

Na van Oorschot houdt prof. L.C. van Zutphen een inleiding met de titel “Automatisering; een blijvende uitdaging voor accountants”. Daarop volgt een paneldiscussie, onder leiding van Chriet Titulaer. Belangrijkste onderwerpen zijn de invloed van automatisering op werkgelegenheid/werkloosheid, specifiek in de accountancy, fraude en (computer)beveiliging.

Maatschappelijke frustratie

Wim Polak, voormalig staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en oud-burgemeester van Amsterdam, is één van de deelnemers aan de paneldiscussie. “Dat is eigenlijk wat ik wilde zeggen, dat er twee dingen zijn die iedereen onmiddellijk opmerkt als het over automatisering gaat, twee gevaren: a) meneer, denkt u wel aan de werkloosheid, b) meneer, denkt u wel aan de privacy. Dat zijn de twee grote gevaren. En dat geeft bij elkaar, bij veel mensen een soort naar gevoel, iebelig gevoel, gefrustreerd gevoel, angstgevoel als men over automatisering praat.”