1. Ik ben accountant in business. Wat is mijn PE-verplichting?
Samengevat luidt de PE-verplichting voor de accountant in business als volgt.
Verrichten van PE-activiteiten voor minimaal 120 PE-uren per driejaarscyclus, met een minimum van 20 per kalenderjaar, als volgt in te vullen.
1 Gestructureerde PE-activiteiten:
- het volgen van cursussen, congressen, seminars etc.;
- het optreden als docent, inleider etc. (mits géén herhaling);
- het optreden als examinator accountantsexamen- en andere relevante vakken (mits géén herhaling);
- het verrichten van activiteiten in vaktechnische commissies of deelnemen aan vaktechnische bijeenkomsten;
- het publiceren van artikelen;
- het verrichten van vaktechnische research (zie vraag en antwoord 24);
- het deelnemen aan ledenbijeenkomsten met een vaktechnisch karakter;
- het uitvoeren van kwaliteitstoetsingen (zie vraag en antwoord 26).
2 Ongestructureerde PE-activiteiten:
Let op: de accountant in business mag per kalenderjaar voor maximaal 20 uren aan ongestructureerde PE-activiteiten in zijn PE-registratie opnemen.
2. Ik ben openbaar, intern of overheidsaccountant. Wat is mijn PE-verplichting?
Samengevat luidt de PE-verplichting voor de openbaar, de intern en de overheidsaccountant als volgt:
Verrichten van PE-activiteiten voor minimaal 120 uren per driejaarscyclus, met een minimum van 20 uren per kalenderjaar, als volgt in te vullen.
1 Jaarlijks minimaal 20 cursusuren gevolgd via het door erkende PE-instellingen in de NBA-cursusdatabase geplaatste aanbod van cursussen
2 Gestructureerde PE-activiteiten:
- het volgen van cursussen, congressen, seminars etc.;
- het optreden als docent, inleider etc. (mits géén herhaling);
- het optreden als examinator accountantsexamen- en andere relevante vakken (mits géén herhaling);
- het verrichten van activiteiten in vaktechnische commissies of deelnemen aan vaktechnische bijeenkomsten;
- het publiceren van artikelen;
- het verrichten van vaktechnische research (zie vraag en antwoord 24);
- het deelnemen aan ledenbijeenkomsten met een vaktechnisch karakter;
- het uitvoeren van kwaliteitstoetsingen (zie vraag en antwoord 26).
3. Ik ben in de loop van een kalenderjaar in het accountantsregister ingeschreven. Is de PE-verplichting nu direct op mij van toepassing?
Neen. Als u in de loop van een kalenderjaar in het register wordt ingeschreven, wordt de PE-ver-plichting per 1 januari van het volgende kalenderjaar voor u van kracht; zie artikel 2, tweede lid, NVPE.
4. Welke driejaarscyclus is op mij van toepassing?
Sedert 2010 (RA’s) en 2013 (AA’s) is sprake van reguliere driejaarscycli, en wel 2010-2012, 2013-2015, 2016-2018 etc.
Als u gedurende een reguliere driejaarscyclus wordt ingeschreven, geldt voor u het volgende:
- Inschrijving gedurende het eerste kalenderjaar van een reguliere driejaarscyclus: twee voorloopjaren, te weten kalenderjaar 2 en kalenderjaar 3 van die driejaarscyclus.
- Inschrijving gedurende het tweede kalenderjaar van een reguliere driejaarscyclus: één voorloopjaar, te weten kalenderjaar 3 van die driejaarscyclus.
- Inschrijving gedurende het derde kalenderjaar van een reguliere driejaarscyclus: PE-plichtig per kalenderjaar 1 van de eerstvolgende reguliere driejaarscyclus.
5. Wat is mijn PE-verplichting in een/de voorloopja(a)r(en)
- Als u in het eerste kalenderjaar van een lopende driejaarscyclus wordt ingeschreven, hebt u twee voorloopjaren. U dient dan minimaal 80 uren aan PE-activiteiten te verrichten in die twee kalenderjaren, met dien verstande dat per kalenderjaar voor ten minste 20 PE-uren aan PE-activiteiten dienen te worden verricht en verantwoord..
- Als u in het tweede kalenderjaar van een lopende driejaarscyclus wordt ingeschreven, hebt u één voorloopjaar. U dient in dat kalenderjaar minimaal 40 uren aan PE-activiteiten te verrichten en te verantwoorden.
(Zie artikel 2, derde lid, NVPE).
6. Mag ik door mij verrichte PE-activiteiten voordat mijn PE-verplichting is ingegaan of voordat mijn verplichting tot het registreren daarvan is ingegaan in mijn PE-registratie opnemen?
Neen, dit is nadrukkelijk niet toegestaan; het principe van een driejaarscyclus zou daarmee teniet worden gedaan.
- Als u met ingang van een reguliere driejaarscyclus PE-plichtig wordt, is dit zelfs niet mogelijk, immers, u hebt dan geen toegang tot de PE-registratie.
- Als u lopende een reguliere driejaarscyclus PE-plichtig wordt, worden de kalenderjaren waarin u niet PE-plichtig bent geblokkeerd. U hebt dan of één voorloopjaar óf twee voorloopjaren.
7. Mag ik door mij verrichte PE-activiteiten registreren in of (laten) overhevelen naar een ander kalenderjaar dan waarin ik ze heb verricht?
Neen, verrichte PE-activiteiten dienen te worden geregistreerd in het kalenderjaar dat deze zijn verricht.
Uitzonderingen:
a. Een eventuele compensatiepost voortvloeiend uit overgangsrecht bij een wijziging van de NVPE; zie verder hieronder.
b. PE-activiteiten die zijn verricht in het kader van een door het bestuur opgelegde inhaalverplichting. Mocht hiervan sprake zijn, dan wordt in de brief hieromtrent vermeld hoe deze alsnog kunnen worden geregistreerd.
c. Een cursus/training inzake een verplicht PE-onderwerp. Deze dient te allen tijde in het jaar van de verplichting te worden geregistreerd. Voor 2012 geldt dit dus voor de training Professioneel-kritische instelling (PKI).
Ad a.
In de NVPE die per 1 januari 2013 van kracht is geworden, is voorzien in overgangsrecht voor de AA's van wie de driejaarscyclus voortijdig wordt afgebroken. Bij RA's is dit nimmer het geval. Hij wordt in de gelegenheid gesteld PE-punten om te rekenen naar PE-uren en deze over te hevelen naar de voor hem nieuwe driejaarscyclus 2013-2015 als in de lopende driejaarsperiode tot 2013 meer PE-punten zijn behaald dan het langjarig gemiddelde van 40 PE-punten per kalenderjaar. Dit leidt tot het volgende.
- Driejaarsperiode 2012-2014: de AA die in 2012 meer dan 40 PE-punten heeft behaald mag ‘het deel boven de 40 PE-punten’ met een maximum van 40 meenemen naar de nieuwe driejaarsperiode 2013-2015.
- Driejaarsperiode 2011-2013: de AA die in 2011 en 2012 tezamen meer dan 80 PE-punten heeft behaald, mag het ‘het deel boven de 80 PE-punten’ met een maximum van 40 meenemen naar de nieuwe driejaarsperiode 2013-2015.
Over de wijze waarop de overheveling van PE-uren naar de online PE-registratie zal plaats-vinden, worden/zijn de leden waarop deze situatie betrekking heeft schriftelijk nader geïnformeerd.
Voorts geldt voor de accountant van wie de driejaarscyclus voortijdig wordt afgebroken, dat in de afgebroken driejaarscyclus niet kan worden getoetst aan de verplichting tot het behalen van 120 uren aan PE-activiteiten in de driejaarscyclus, maar slechts aan het verrichten van minimaal 20 uren aan PE-activiteiten per kalenderjaar.
8. Welke PE-instellingen zijn door de NBA erkend en waar zijn deze te vinden?
Op de PE-pagina op de NBA-website, www.nba.nl/pe, is de lijst van door de NBA erkende PE-instellingen, inclusief alle contactgegevens te vinden. Geadviseerd wordt deze lijst regelmatig te raadplegen, daar deze periodiek wordt bijgewerkt. U kunt het bij de NBA aangemelde cursusaanbod van erkende PE-instellingen doorzoeken via uw online PE-registratie. Log in op MijnNBA.nl en selecteer 'Meer cursussen' onder het kopje 'Aanmelden cursussen'. In het vervolgscherm kunt u zich via de optie 'Uitgebreid zoeken' oriënteren op te volgen cursussen en zich bovendien gemakkelijk voor een geselecteerde cursus aanmelden.
Let op: cursussen die door erkende PE-instellingen worden aangeboden maar die niet in de NBA-cursusdatabase in uw PE-registratie zijn opgenomen, tellen niet mee als 'gevolgd bij een erkende PE-instelling'. Deze cursussen dient u te registreren onder 'Overige cursussen'.
9. Geldt de verplichting voor ten minste 20 PE-uren per kalenderjaar PE-activiteiten te verrichten bij erkende PE-instellingen voor mij en hoe werkt deze verplichting precies?
De verplichting tot het volgen van een deel van de PE-activiteiten bij erkende PE-instellingen is in artikel 2, vierde lid van de NVPE opgenomen. Dit lid is alléén van toepassing op de openbaar, de intern en de overheidsaccountant. Deze verplichting geldt dan ook alleen voor u als u openbaar, intern of overheidsaccountant bent. In dat geval moet u jaarlijks minimaal 20 cursusuren volgen via door de erkende PE-instellingen in het NBA-cursusregistratiesysteem geplaatste cursussen en deze in uw PE-registratie verantwoorden.
10. Welke actie moet ik ondernemen als een door mij verrichte PE-activiteit in het NBA-cursusdatabase ontbreekt en/of als bij die PE-activiteit onjuiste gegevens zijn vermeld?
De erkende PE-instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor het opnemen van hun cursussen in het NBA-cursusregistratiesysteem. Indien bij het registreren van door u verrichte PE-activiteiten blijkt dat deze niet in het NBA-cursusregistratiesysteem zijn opgenomen of dat bij deze onjuiste gegevens zijn vermeld, dan is de snelste weg tot herstel hierover rechtstreeks contact op te nemen met de erkende PE-instelling die de PE-activiteit heeft verzorgd. De erkende PE-instelling zal de ontbrekende cursus alsnog in het NBA-cursusregistratiesysteem opnemen en/of de onjuiste gegevens herstellen.
Voor alle contactgegevens verwijzen wij u naar de Lijst van erkende PE-instellingen op de PE-pagina van de NBA-website.
11. Verandert mijn PE-verplichting als ik in de loop van het kalenderjaar van functie verander en daardoor niet meer als openbaar, intern of overheidsaccountant maar als accountant in business werkzaam ben of vice versa?
Ja, in het jaar waarin u van functie verandert, geldt voor u het lichtste PE-regime. Het is dan ook ver-standig functiewijzigingen snel aan de ledenadministratie door te geven..
- De openbaar, de intern en de overheidsaccountant die lopende een kalenderjaar van functie verandert en daardoor accountant in business wordt dient vanaf 1 januari van dat lopende kalenderjaar te voldoen aan de PE-verplichting zoals die geldt voor de accountant in business.
- De accountant in business die lopende een kalenderjaar van functie verandert en daardoor openbaar, intern of overheidsaccountant wordt, dient vanaf 1 januari van het kalenderjaar dat volgt op dat lopende kalenderjaar te voldoen aan de PE-verplichting zoals die geldt voor de openbaar, de intern en de overheidsaccountant.
Naast de eis van permanente educatie geldt uiteraard het onderliggende deskundigheidsprincipe zoals dat is verwoord in artikel A-130.1 van de Verordening gedragscode (VGC): De accountant resp. Accountant-Administratieconsulent moet te allen tijde beschikken over voldoende deskundigheid voor het uitoefenen van zijn functie, ook als dit betekent dat hij meer PE-activiteiten dan de minimale vereisten moet verrichten.
12. Ik ben in het buitenland werkzaam. Ben ik vrijgesteld van de PE-verplichting?
Neen, de PE-verplichting geldt onverkort als u langdurig in het buitenland werkzaam bent. Uiteraard is het u toegestaan invulling te geven aan de PE-verplichting in het land waarin u werkzaam bent. Daarbij kunt u gebruik maken van het aanbod van de al daar gevestigde beroepsorganisatie(s), maar ook van e-learning-cursussen, etc.
In de Beleidsregel permanente educatie wordt in de volgende artikelen aandacht besteed aan de accountant die langdurig in het buitenland werkzaam is.
- Artikel 4, eerste lid, onderdeel a: ontheffing van de verplichting om elk kalenderjaar minimaal 20 uren te besteden aan cursussen die door erkende PE-instellingen worden aangeboden voor de openbaar, intern of overheidsaccountant die gedurende een kalenderjaar ten minste 6 maanden in het buitenland werkzaam is geweest en hierdoor redelijkerwijs niet in staat is om aan deze verplichting te voldoen.
- Artikel 5, onderdeel b: ontheffing van de verplichting tot het volgen van een gecertificeerde cursus inzake het verplichte PE-onderwerp voor de accountant die in het lopende kalenderjaar in het buitenland werkzaam is geweest en daardoor redelijkerwijs niet in staat is om aan deze verplichting te voldoen.
Wilt u een beroep doen op een van deze artikelen, dan dient u een ontheffingsverzoek bij het bestuur in te dienen.
13. Ik ben een (gepensioneerd) accountant die nog een beperkt aantal bezoldigde activiteiten verricht. Ben ik PE-plichtig?
Als u nog bezoldigde werkzaamheden, van welke aard en/of omvang dan ook, verricht, en dus arbeidsinkomsten geniet, bent u volgens de Verordening gedragscode (VGC) afhankelijk van de aard van die werkzaamheden óf openbaar, intern dan wel overheidsaccountant óf accountant in business.
- Als u volgens de VGC openbaar, intern of overheidsaccountant bent, geldt de PE-verplichting te allen tijde.
- Als u volgens de VGC accountant in business bent, geldt in beginsel de PE-verplichting. Echter, het ís mogelijk dat u in een kalenderjaar buiten het toepassingsbereik van de NVPE valt. Dit is het geval als u in een kalenderjaar minder dan tweehonderd uur actief bent of als u bij het verrichten van uw werkzaamheden, al dan niet bezoldigd, minder dan 200 uren de specifieke deskundigheid aanwendt dan wel kan aanwenden waarover een accountant gewoonlijk beschikt.
Als u meent aan dit vereiste te voldoen, bent u dat kalenderjaar verplicht de Verklaring verrichte activiteiten aan het bestuur af te geven. Deze verklaring kan tot uiterlijk 31 maart van het kalender-jaar volgend op het kalenderjaar waarop de verklaring betrekking heeft worden afgegeven. De Verklaring verrichte activiteiten met betrekking tot een kalenderjaar is vanaf het einde van dat kalenderjaar tot en met 31 maart van het volgende kalenderjaar te vinden en te downloaden via de PE-pagina van de NBA-website.
De volledig ingevulde en ondertekende verklaring moet worden gestuurd aan de NBA, t.a.v. het bestuur, Postbus 7984, 1008 AD Amsterdam. Het is ook mogelijk een scan van de volledig inge-vulde en ondertekende verklaring per e-mail te sturen naar pe@nba.nl, vanaf een van u in de NBA-ledenadministratie bekend e-mailadres.
Let op:
- in de verklaring wordt u gevraagd de door u verrichte activiteiten (werkzaamheden) en het aantal hieraan bestede uren in te vullen, niet uw functieaanduiding!
- het bestuur stelt vervolgens aan de hand van uw verklaring vast of u al dan niet buiten het toepassingsbereik van de NVPE valt, dus niet uzelf stelt dit vast. U wordt schriftelijk op de hoogte gesteld van het bestuursbesluit ter zake.
Het begrip 'deskundigheid waarover de accountant gewoonlijk beschikt' wordt door het bestuur ruim uitgelegd. Onder deze deskundigheid wordt ten minste de kennis die is verworven tijdens de opleiding tot accountant, zoals financiële verslaggeving, controle, belastingen, administratieve or-ganisatie en bedrijfseconomie, verstaan.
14. Door bijzondere omstandigheden kan ik in een kalenderjaar niet aan mijn PE-verplichting voldoen. Kan ik een ontheffing voor (een deel van) mijn PE-verplichting in dat kalenderjaar aanvragen?
Ja, het bestuur kan met betrekking tot het verrichten van PE-activiteiten ontheffing verlenen. In de artikelen 3 tot en met 6 van de Beleidsregel permanente educatie wordt hier nadere invulling aangegeven. Zo kan bijvoorbeeld in geval van ziekte, zwangerschap of langdurige zorg voor een naaste als bedoeld in artikel 5:9 van de Wet Arbeid en Zorg ontheffing worden verleend.
Een dergelijk gemotiveerd verzoek kunt u vanaf 1 oktober van het kalenderjaar waarop het verzoek betrekking heeft indienen, als volgt geadresseerd:
- schriftelijk : NBA, t.a.v. het bestuur, Postbus 7984, 1008 AD Amsterdam; OF
- per e-mail : pe@nba.nl, t.a.v. het bestuur, te verzenden vanaf een van u in de NBA-ledenadministratie bekend e-mailadres.
U wordt vriendelijk doch dringend verzocht een verzoek op slechts één manier in te dienen.
15. Kwalificeren schriftelijke leergangen en/of e-learning-activiteiten in het kader van de PE-verplichting?
- Bij een schriftelijke leergang is een waarborg dat de leerstof integraal is doorgenomen van belang. Bovendien moet zijn voorzien in de mogelijkheid tot het stellen van vragen. Het toetsen van het integraal doornemen van de leerstof is mogelijk aan de hand van bijvoorbeeld een examen. Als geen examen wordt afgenomen maar bijvoorbeeld controlevragen worden gesteld of als van een afsluitende bijeenkomst sprake is, raden wij u aan de cursusaanbieder te verzoeken de vragen en antwoorden op de controlevragen te bewaren, de aanwezigheid op de afsluitende bijeenkomst te registreren en te noteren dat is gebleken dat u de leerstof integraal hebt doorgenomen.
- E-learning-activiteiten kunnen kwalificeren in het kader van de permanente educatie mits sprake is van een waarborg dat de leerstof integraal is doorgenomen en bovendien is voorzien in de mogelijkheid tot het stellen van vragen. Aan het toetsen van het integraal doornemen van de leerstof is bijvoorbeeld voldaan als in een module een afsluitende toets is ingebouwd en het resultaat ervan is vastgelegd.
Let op: zie ook de NVPE, uitleg bij artikel 2. Als aan deze vereisten niet is voldaan, kunnen deze voor alléén de accountant in business kwalificeren, namelijk als zelfstudie. Deze mogelijkheid bestaat niet voor de openbaar, de intern en de overheidsaccountant.
16. Ben ik verplicht cursussen op het vakgebied van de accountancy te volgen, ook als ik niet of nauwelijks meer op dit gebied werkzaam ben?
Neen, in de NVPE is nadrukkelijk opgenomen dat de accountant PE-activiteiten in het voor hem relevante vakgebied (terrein waarop de accountant werkzaam is of anderszins optreedt) moet verrichten, ook als dit vakgebied buiten de accountancy ligt.
Wel geldt de verplichting te voldoen aan een eventueel door het bestuur als verplicht aangemerkte PE-onderwerp, ook als dit onderwerp minder relevant lijkt voor de functie van de accountant.
17. Welk PE-onderwerp heeft het bestuur voor de openbaar, de intern en de overheidsaccountant verplicht gesteld?
De openbaar, de intern en de overheidsaccountant dient in 2012 een gecertificeerde training inzake het onderwerp Professioneel-kritische instelling (PKI) van 12 PE-uren te volgen. De training bestaat uit drie delen: de pre-learning (2 PE-uren), een trainingsdag (6 PE-uren) en een workshop (4 PE-uren). De volgorde van en de tijdspanne tussen deze delen is door het bestuur strikt vastgelegd. Voor nadere informatie daaromtrent wordt verwezen naar het curriculum van de training, dat op de PE-pagina van de NBA-website.
Trainingen over de verplichte PE-onderwerpen moeten zijn gecertificeerd door de afdeling Regelge-ving van de NBA voordat deze voor de accountant kunnen meetellen als gevolgde training over het verplichte PE-onderwerp. Via de al genoemde PE-pagina van de NBA-website is tevens een overzicht van de gecertificeerde trainingen inzake de verplichte PE-onderwerpen te vinden.
Let op: u bent zelf ervoor verantwoordelijk dat u een gecertificeerde training over het voor u van toe-passing zijnde PE-onderwerp volgt!
18. Wat te doen wanneer u als openbaar, intern of overheidsaccountant in 2012 niet hebt kunnen voldoen aan de verplichting deel te nemen aan de training Professioneel-kritische instelling (PKI)?
Schrijf u zo snel mogelijk in
Schrijf u in voor een training in de eerste zes maanden van 2013. Daarmee kunt u praktisch gezien nog aan uw verplichting voldoen. Dit is als volgt te verklaren. De PE-regeling van de oud-NIVRA-leden verwacht van accountants dat zij uiterlijk op 31 maart 2013 hun PE-registratie 2012 op orde hebben. Vervolgens krijgen leden nog 3 maanden de gelegenheid om aan hun verplichting te voldoen voordat verdere stappen worden ondernomen.
Advies
Volg en registreer de training in ieder geval voor 1 juli 2013 om te voldoen aan uw verplichting.
Ook de PE-instellingen die deze trainingen aanbieden, zijn van deze procedure op de hoogte ge-bracht.
19. Welk PE-onderwerp heeft het bestuur voor de accountant in business verplicht gesteld?
Voor de accountant in business is het onderwerp Beroepsethiek van 8 PE-uren als verplicht aangemerkt. De training bestaat uit twee delen (voorbereidingsopdracht van 1½ uur en trainings-dag van 6½ uur) die volgtijdelijk moeten worden gevolgd. Deze training mag óf in 2012 óf in 2013 worden gevolgd.
Voor nadere informatie daaromtrent wordt verwezen naar het curriculum van de training, dat op de PE-pagina van de NBA-website.
Trainingen over de verplichte PE-onderwerpen moeten zijn gecertificeerd door de afdeling Regelgeving van de NBA voordat dat deze voor de accountant kunnen meetellen als gevolgde training over het verplichte PE-onderwerp. Via de al genoemde PE-pagina van de NBA-website is tevens een overzicht van de gecertificeerde cursussen inzake de verplichte PE-onderwerpen te vinden.
Let op: u bent zelf ervoor verantwoordelijk dat u een gecertificeerde training over het voor u van toepassing zijnde PE-onderwerp volgt!
20. Waar moet ik de door mij verrichte PE-activiteiten registreren?
U kunt uw PE-activiteiten registreren via www.mijnnba.nl. Indien u niet (meer) over inloggegevens voor het ledendeel beschikt, kunt u deze zelf op de inlogpagina (opnieuw) aanvragen. U vraagt eerst uw gebruikersnaam op en vervolgens genereert u daarmee een nieuw wachtwoord. Bij vragen over het inloggen op het ledendeel kunt u contact opnemen met de afdeling Service & Ondersteuning: 020-3010200 of so@nba.nl.
Voor de registratie verwijzen wij u graag naar de 'Korte handleiding registreren PE-activiteiten'.
21. Hoeveel PE-uren kan ik toekennen aan een door mij verrichte PE-activiteit?
Op deze vraag is geen eensluidend antwoord te geven.
Zoals in artikel 2, eerste lid van de NVPE is te lezen, vinden PE-activiteiten plaats in het voor u rele-vante vakgebied. Als dus het bijwonen van een activiteit voor de uitoefening van uw functie van be-lang is, kan deze kwalificeren in het kader van uw PE-verplichting. Voorts is in de Uitleg bij de NVPE bij artikel 5 te lezen dat u zelf verantwoordelijk bent voor het op juiste wijze waarderen van de door u verrichte PE-activiteiten in uw PE-registratie en het registreren van het juiste aantal PE-uren die daarmee samenhangen. Hierbij mag conform artikel 9 van de Beleidsregel permanente educatie een resteenheid van 30 minu-ten of meer naar boven worden afgerond.
Het gaat he uiteraard alleen om de netto-uren die aan permanente educatie zijn besteed; eventuele pauzes cursussen en programma's tellen dus nadrukkelijk niet mee. Wij adviseren u het programma van de PE-activiteiten en deelnamebewijzen in uw PE-dossier te bewaren. Overigens kan bij cursussen die zijn georganiseerd door een erkende PE-instelling en in het NBA-cursusregistratiesysteem zijn opgenomen, worden uitgegaan van het aantal PE-uren dat daarbij is vermeld.
22. Ik heb niet de gehele gecertificeerde cursus (dus een die in het NBA-cursusregistratiesysteem is opgenomen) bijgewoond. Hoe kan ik deze toch in mijn PE-registratie opnemen?
Indien u een deel van een gecertificeerde cursus niet hebt bijgewoond, is door de erkende PE-instelling naar rato aftrek van PE-uren toegepast: op het deelnamebewijs staat dan een lager aantal PE-uren dan in het NBA-cursusregistratiesysteem is opgenomen. Bij registratie van deze cursus gaat u dan als volgt te werk.
- Voer de gecertificeerde cursus eerst in op de gebruikelijke wijze.
- Selecteer de gevolgde cursus via Mijn PE-activiteiten.
- In het vervolgscherm stelt u het aantal PE-uren naar beneden bij, waarna u Opslaan selecteert.
23. Wat wordt onder zelfstudie en onder training on the job verstaan?
Zelfstudie
Onder zelfstudie valt het kennisnemen van informatie uit vakliteratuur en tijdschriften ten behoeve van de dagelijkse uitoefening van uw functie.
Training on the job
Training on the job zijn gedefinieerd als PE-activiteiten waarbij sprake is van het in de praktijk of met behulp van persoonlijke bijscholing bevorderen van de deskundigheid van de accountant in het voor hem relevante vakgebied. Hierbij valt te denken aan het inhuren van een fiscaal specialist die gedurende een aantal uren uitleg over een fiscaal probleem geeft, of een IT-specialist over bepaalde IT-oplossingen en softwaretoepassingen.
Uiteraard moet training on the job betrekking hebben op het relevante vakgebied van de desbetreffende accountant.
Bij de registratie van deze PE-activiteiten moet u een korte omschrijving van de verrichte zelfstudie en/of training on the job geven, evenals het aantal aan deze PE-activiteit bestede uren, het vakgebied dat het betreft, de datum en het onderwerp van de verrichte activiteiten.
Let op: zelfstudie en/of training on the job zijn ongestructureerde PE-activiteiten, het registreren hiervan is voorbehouden aan alléén de accountant in business, dus niet aan de openbaar, de intern en de overheidsaccountant. Per kalenderjaar mogen hiervoor maximaal 20 PE-uren verantwoord worden.
24. Wat wordt met vaktechnische research bedoeld?
In de toelichting op artikel 1 van de NVPE is aangegeven dat met vaktechnische research vaktech-nisch onderzoek wordt bedoeld dat leidt tot een vastlegging in bijvoorbeeld een memorandum dat door anderen kan worden geraadpleegd. Er is geen sprake van vaktechnische research wanneer de activiteit verricht is in opdracht van (een) externe(n) of interne derde(n).
Vaktechnische research is een gestructureerde PE-activiteit die voor alle accountants kan kwalificeren, mits de activiteit aan deze omschrijving voldoet.
25. Mag ik het kennisnemen van informatie uit vakliteratuur en tijdschriften (zelfstudie) onder vaktechnische research scharen?
Neen, dit is nadrukkelijk niet toegestaan.
Let op: het zelfstudie en training on the job zijn ongestructureerde PE-activiteiten die alléén door accountants in business kan worden opgevoerd. Hiervoor geldt een maximum van 20 PE-uren per kalenderjaar. Zie ook vraag 23.
26. Welke kwaliteitstoetsingen kunnen in het kader van mijn PE-verplichting kwalificeren en hoeveel PE-uren kan ik hieraan toekennen?
Opgemerkt wordt dat u te allen tijde zelf verantwoordelijk bent voor het op juiste wijze waar-deren van uw PE-activiteiten. Dit waarderen heeft twee aspecten.
- Allereerst moet uzelf vaststellen of bepaalde werkzaamheden al dan niet als PE-activiteiten kunnen worden aangemerkt.
- Indien dit het geval is, moet u vervolgens zelf het aantal met die PE-activiteiten behaalde PE-uren vaststellen, uiteraard aan de hand van de richtlijn dat een eenheid van zestig minuten besteed aan permanente educatie één PE-uur oplevert.
Bij de vraag of u bepaalde werkzaamheden als PE-activiteiten kunt aanmerken, is ten eerste van belang dat u vaststelt dat de desbetreffende werkzaamheden op het terrein liggen waarop u werkzaam bent. Alleen als dit het geval is, mogen deze werkzaamheden als PE-activiteiten worden aangemerkt.
Vervolgens moet u vaststellen of het werkzaamheden zijn die een positieve bijdrage leveren aan uw educatie, dus of deze uw kennis en/of ervaring vermeerderen. Dit is van belang omdat werk-zaamheden die tot de gebruikelijke werkzaamheden behoren vanzelfsprekend niet kunnen kwalificeren als PE-activiteiten. Deze beoordeling zult u altijd persoonlijk moeten uitvoeren. Op vragen in de vorm van: ‘Ik heb gedurende vier dagen twee reviews uitgevoerd in het kader van ….., hoeveel PE-uren heb ik daarmee verdiend?’ kunt alleen u antwoord geven. Immers, uzelf kunt beoordelen of deze activiteiten een positieve bijdrage hebben geleverd aan uw kennis en/of ervaring.
Desondanks geven wij u hiervoor hierna enkele handreikingen:
| Kwaliteitstoetsingen in de regelgeving |
Kunnen deze toetsingen worden aangemerkt als PE-activiteiten?
|
|
Verordening accountantsorganisaties
Artikel 18
1. De accountantsorganisatie zorgt ervoor dat een kwaliteitsbeoordeling plaatsvindt van wettelijke controles die zij verricht bij organisaties van openbaar belang.
2. De accountantsorganisatie stelt toetsingscriteria op aan de hand waarvan zij vaststelt voor welke andere wettelijke controles dan bedoeld in het eerste lid een kwaliteitsbeoordeling plaatsvindt.
Nadere voorschriften accountantskantoren ter zake van assurance-opdrachten
Artikel 17
Het accountantskantoor stelt toetsingscriteria vast aan de hand waarvan kan worden vastgesteld voor welke assurance-opdrachten een kwaliteitsbeoordeling moet plaatsvinden.
Toelichting BTA op artikel 19, eerste en tweede lid
Zonder in de verantwoordelijkheid van de externe accountant voor de accountantsverklaring te treden, toetst de accountantsorganisatie de kwaliteit van de uitvoering van de wettelijke controles. Daartoe wijst de accountantsorganisatie een kwaliteitsbeoordelaar aan (artikel 19, eerste lid). Dit is een vakbekwame persoon die niet is betrokken bij de desbetreffende wettelijke controle. De eis van vakbekwaamheid is gesteld om ervoor te zorgen dat ook daadwerkelijk een weliswaar marginale maar desondanks adequate inhoudelijke beoordeling van de uitvoering van de controle kan plaatsvinden.
|
Gezien de vakbekwaamheidseisen die aan de kwaliteitsbeoordelaar worden gesteld en het feit dat hij deel uitmaakt van het controleteam zal het uitvoeren van een opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling doorgaans geen positieve bijdrage leveren aan de educatie van de desbetreffende accountant. Immers, zou dat wel het geval zijn, dan doet zich de vraag voor of de kwaliteitsbeoordeling aan de daaraan gestelde eisen heeft voldaan.
Dit betekent dat het verrichten van een opdrachtgerichte kwaliteitsbeoordeling doorgaans niet als een PE-activiteit kwalificeert.
|
|
Verordening accountantsorganisaties
Artikel 9
De accountantsorganisatie stelt regels vast ter zake van de uitvoering van periodiek intern kwaliteitsonderzoek van afgeronde opdrachten tot het verrichten van een wettelijke controle.
Toelichting artikel 9 (gedeeltelijk)
De personen die de geselecteerde opdrachten onderzoeken mogen niet betrokken zijn geweest bij het uitvoeren van deze opdrachten of bij de in artikel 18 van het besluit bedoelde kwaliteitsbeoordeling. Bij het bepalen van de reikwijdte van het onderzoek kan de accountantsorganisatie rekening houden met de reikwijdte en het eindoordeel van een door een onafhankelijke derde uitgevoerde toetsing of door hem uitgevoerd toezicht. Bedoeld extern toezicht kan echter niet het eigen interne bewakingsprogramma van de accountantsorganisatie vervangen.
Gebruik moet worden gemaakt van voldoende gekwalificeerde personen. Het is eveneens mogelijk dat verschillende accountantsorganisaties afspraken maken om samen te werken bij de ontwikkeling en uitvoering van het periodiek intern kwaliteitsonderzoek.
Nadere voorschriften accountantskantoren ter zake van assurance-opdrachten.
Artikel 22
Het accountantskantoor stelt regels vast ter zake van de uitvoering van periodiek intern kwaliteitsonderzoek van afgeronde assurance-opdrachten.
Toelichting op artikel 22
Zie toelichting op artikel 9 VAO
|
Bekend is dat in de praktijk het bedoelde periodiek intern kwaliteitsonderzoek vaak in teamverband wordt uitgevoerd. In vrijwel alle gevallen is de leider van dat team een zeer deskundig en ervaren ‘senior’ accountant. In dat geval komt het regelmatig voor dat tot de teamleden ook minder deskundige en ervaren ‘junior’ accountants behoren. Hun participatie is dan veelal bewust tweeledig, namelijk het deelnemen aan het kwaliteitsonderzoek en het opdoen van ervaring en het vermeerderen van de kennis.
In dat laatste geval zal het soms voor de teamleden mogelijk zijn deze werkzaamheden als PE-activiteiten aan te merken
|
Hetgeen hiervoor over de 'senior en junior' accountants die participeren in het uitvoeren van periodiek intern kwaliteitsonderzoek van afgeronde opdrachten is vermeld, geldt tevens voor de onderzoekers die toetsingen uitvoeren namens het College Kwaliteitsonderzoek (CKO).
De accountant in business
In artikel C-300.1, onderdeel d van de Verordening gedragscode is aangegeven dat toezichthouders en controleurs van het Rijk en de daarmee verbonden organen bij onder meer de algemene, de provinciale of de gemeentelijke rekenkamer, de Autoriteit Financiële Markten, de Nederlandsche Bank, De Nederlandse Mededingingsautoriteit, de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit, de Nederlandse Zorgautoriteit of een andere door de overheid ingestelde toezichthouder voor de regelgeving als accountant in business worden aangemerkt. Dit betekent dat het toezichthouden een onderdeel is van de gebruikelijke werkzaamheden van deze accountants in business. Daarvan uitgaande kwalificeren deze toezichthoudende werkzaamheden niet snel als PE-activiteiten. Wel zal het in bepaalde gevallen mogelijk zijn dat voorbereidende werkzaamheden die nieuw zijn voor de betreffende medewerker worden aangemerkt als PE-activiteiten in de categorie zelfstudie en training on the job.
Het voorgaande betekent dat de accountant in business in het algemeen geen kwaliteitstoetsingen zal verrichten die als PE-activiteiten kunnen worden aangemerkt. Echter, ook hier geldt dat u zelf verantwoordelijk bent voor het op de juiste wijze waarderen van deze activiteiten.
Voor alle duidelijkheid wordt nog opgemerkt dat het vanzelfsprekend niet mogelijk is dezelfde werkzaamheden op te voeren als PE-activiteit in de vorm van zelfstudie of training on the job en als uitvoeren van kwaliteitsonderzoeken.